Τρίτη, 13 Φεβρουαρίου 2018

Η ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΤΥΡΙΝΗΣ

Αποτέλεσμα εικόνας για ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΤΥΡΙΝΗΣ
Η σημερινή Κυριακή, αγαπητοί Χριστιανοί, η Κυριακή της Τυρινής είναι ένα ορόσημο. Είναι οδοδείκτης στον όλο λειτουργικό χωροχρόνο της Εκκλησίας. Είναι η θύρα που ανοίγεται μπροστά μας για να μας οδηγήσει στον δρόμο που άνοιξε η σταυρωθείσα και αναστηθείσα Αγάπη. Είναι πρόσκληση σ' ένα αλλιώτικο τρόπο ζωής, που συ­νήθως πραγματώνεται, κάτω από παράδοξους όρους. Όρους που ο σημερινός άνθρωπος τους θεωρεί μικροπρεπείς  και απαξιωτικούς. Εξευτελιστικούς για την τεχνοκρατική «νέα εποχή», του 21ου αιώνα.  Τελικά,  απο­βαίνει πρόκληση!
Είναι το προανάκρουσμα, στο κατώφλι, της ευλογημένης περιόδου της Με­γάλης Τεσσαρακοστής. Τώρα εντονότερα από κάθε άλλη στιγμή ο Χριστιανός καλείται να γίνει μέτοχος του Σταυρού και της Αναστάσεως του Χρίστου μας και ιδίως να πάρει θέση στο μοναδικό γεγονός που ο Κύριος επιτέλεσε και ολο­κλήρωσε: το μυστήριο της σωτηρίας. Καλείται δη­λαδή , να αρνηθεί ή να αποδεχθεί την καινούρια ζωή, που Εκείνος έφερε στον κόσμο. Γυρεύει η Εκκλησία από τα παιδιά της να ζήσουν τη χαρμο­λύπη του Σταυρού. Θα γίνουν φιλόθεοι ή θα πα­ραμείνουν φιλόυλοι; Θα καταθέσουν το θησαυρό τους στον δρό­μο Του ή στη σαπίλα του κόσμου; Να ’την λοιπόν η πρόκληση της Μ. Τεσσαρακοστής.
Αγαπητοί Χριστιανοί!
H περίοδος του Τριωδίου και κυρίως της  Μ. Τεσσαρακοστής, είναι η περίοδος όπου μας προκαλεί να επανεξετάσουμε και να αναδιοργανώσουμε τον εαυτό μας. Είναι ο Εκκλησιαστικός χρόνος ο οποίος προσφέρεται για μια εντονότερη άσκηση του πιστού, αγωνιστού ανθρώπου, να πορευθεί προς την τελείωση και την κατά χάριν Θέωση. Είναι το στάδιο της αθλήσεως όπου μέσα από μια εσωτερική ανακαινιστική πορεία θα αναγνωρίσουμε την προσωπική πνευματική μας εξορία και  «εν μετανοία», με καινούρια μυαλά, καινούριες αποφάσεις, καινούριες επιθυμίες  και προοπτικές θα επιζητήσουμε την συνάντηση μας με τον Αναστημένο Χριστό.
Να λοιπόν, ποιητικώ τω τρόπω η πρόταση της Εκκλησίας στον ταλαίπωρο, τον πονεμένο, τον ανικανοποίητο, άνθρωπο της  3ης χιλιετηρίδας.
«ΝËν À καιρός τØν ρετØν πεφάνη, κα´ πί  θύραις À Κριτής, μŸ στυγνάσωμενû αλλά δεËτε νηστεύοντες προσάξωμεν, δάκρυα, κατάνυξιν κα´ λεημοσύνην, κράζοντεςû úΗμάρτομεν Èπέρ ψάμμß θαλάσσης. ùΑλλ’ νες πσι πάντων, Λυτρωτά, ¹να κα´ σχØμεν τÁν φθαρτον στέφανον.(Κάθισμα Όρθρου Κυριακής Τυρινής)
Τι σημαίνουν όλα αυτά ; «Νηστεία»!
          Το θέμα της νηστείας, αδελφοί μου, δεν το έθεσε ή Εκκλησία έτσι ξερά, απόλυτα, άκαρπα, αλλά θεοπνεύστως· με σοφία, με σύνεση, με διάκριση, με κατα­νόηση και συμπάθεια.
          Έχουμε δύο μορφές νηστείας. Η μία είναι η νηστεία που αναφέρεται στις τροφές και η άλλη είναι η πνευματική νηστεία η νηστεία που αναφέρεται στον όλο άνθρωπο.
Όσον αφορά την υλική νηστεία, οι άνθρωποι σήμε­ρα την έχουν σχεδόν διαγράψει και όταν μιλάνε για νηστεία θεωρούν ότι πρόκειται για μία αναχρονιστική κατάσταση. Σήμερα λένε: Ένας σύγχρονος άνθρωπος δεν πρέπει να ασχολείται με τη νηστεία. Να τρώει ό,τι θέλει και να κάνει ό,τι θέλει. Όμως ο ίδιος ο Κύριος μας τόνισε, αναφερόμενος στις διαβολικές επιθέσεις, ότι «τούτο το γένος δεν μπορεί να απαλλαγεί από την επίδραση του διαβόλου και της αμαρτίας, παρά μόνο με προσευχή και νηστεία».
Και είναι η νηστεία μια στέρηση θεληματική, απ' αυτά πού μας αρέσουν, ώστε να δώσουμε με τον τρόπο αυτό μια ιδιαίτερη άξια στα γεγονότα που πρόκειται εορτάσουμε.
Ακόμη ο άνθρωπος πού νηστεύει ασκεί τη θέλησή του. Όταν λέει όχι σ' ένα φαγητό μπορεί να πει το όχι και σε άλλα πάθη του.
Ο άνθρωπος πού νηστεύει έχει περισσότερη διάθεση για προσευχή. Αποκολλάται από τη ύλη και αποδεσμευμένος από τις βιοτικές μέριμνες χωρίς να το καταλάβει υψώνει τα χέρια του και το βλέμμα του στον ουρανό για προσευχή.
Ο άνθρωπος που νηστεύει μπορεί ευκολότερα να αποφύγει τα σαρκικά αμαρτήματα.
Ο άνθρωπος που νηστεύει αισθάνεται μέσα του μια γαλήνη, μια αλάφρωση, μια ουράνια κατάνυξη.
Και πρέπει να τονίσουμε εδώ ότι μιλώντας για τη νηστεία δεν αναφερόμαστε μόνο στην ποιότητα μα και στην ποσότητα. Πως ερμηνεύεται αυτό; Όταν νηστεύω και επειδή νηστεύω δεν σημαίνει πως έχω το ελεύθερο να παραφουσκώνω ασφυκτικά το στομάχι μου με  τα πάσης φύσεως νηστίσιμα, γιατί αυτό είναι γελοιοποίηση και εμπαιγμός της νηστείας. Παράλληλα για όσους πραγματικά αδυνατούν να νη­στεύουν, για λόγους υγείας, η Εκκλησία στα πλαίσια της οικονομίας και της ποιμαντικής του προσώπου, οικονομεί και ρυθμίζει και το θέμα της νηστείας ανάλογα στον καθένα.
Όμως αδελφοί μου!
«Νηστεύσωμεν νηστείαν δεκτήν ενάρεστον τω Κυρίω. Άληθής νηστεία εστί η των κακών αλλοτρίωσις, εγκράτεια γλώσσης, θυμού αποχή, επιθυμιών χωρισμός, καταλαλιάς, ψεύδους και επιορκίας...»
Η νηστεία των τροφών «είναι ευάρεστος τω Θεώ εάν και εφ’ όσον συντροφεύει βοηθητικά τη νηστεία των παθών.
Είναι η πνευματική νηστεία. Η απομάκρυνση από τα πάθη και τις αδυναμίες, η προσπάθεια να ξεριζώσουμε από μέσα μας ό, τι σάπιο και βρώμικο.
Έτσι νηστεία δεν σημαίνει την αποχή μόνο από κάποιες τροφές ή την αλλαγή του διαιτολογίου μας, με άλλες που εμείς τις καθορίσομε σαν νηστίσιμες, που στο κάτω - κάτω είναι κατορθωτό, αλλά κάτι πιο βαθύ, πιο ουσιαστικό. Είναι η απεξάρτηση μας από αυτές και η απελευθέρωση μας από τη σκλαβιά της ύλης και του κόσμου.
«Νηστεύεις; Απόδειξε το με τα έργα σου. –Μας λέει ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος. -
Ρωτάς με ποια έργα; Αν πτωχό δεις, να τον ελεήσεις. με τον εχθρό σου να συμφιλιωθείς. Μη ματιάξεις αυτόν που προκόβει. Όμορφο πρόσωπο στο δρόμο σου μη γυρίσεις να κοιτάξεις.
Να μη νηστεύεις μόνο με το στόμα, μα και με τα μάτια, και τ’ αυτιά, και τα πόδια, και τα χέρια, και όλα του σώματος τα μέλη. Νηστεύουν τα χέρια, απ’ την αρπαγή και την πλεονεξία. Τα πόδια, απ’ τους δρόμους που οδηγούν στα κακόφημα θεάματα. Τα μάτια απ’ το να περιεργάζονται ξένες ομορφιές…
Κρέας δεν τρως; Μην τρως και με τα μάτια την ακολασία. Να νηστεύουν και τ’ αυτιά και να μη δέχονται διαβολές και κατηγορίες. Να νηστεύει και το στόμα από κουβέντες αισχρές και κατακρίσεις. Γιατί ποιο θα σταθεί το κέρδος αν κοτόπουλα και ψάρια δεν τρώμε, και τους συνανθρώπους μας, που είναι αδέλφια μας, τους δαγκώνουμε και τους καταβροχθίζουμε;».  ( MIGNE , ΤΟΜ.49, σελ.51,53).
Αγαπητοί Χριστιανοί!
Ήταν Παρασκευή και μεγάλη Σαρακοστή όταν την πόρτα του άγιου Σπυρίδωνος Επισκόπου Τριμυθούντος της Κύπρου, τη χτύπησε ένας ξένος. Ετοί­μασε να φάμε, είπε στην κόρη του.
Εκείνη κοντοστάθηκε, τον πήρε παράμερα και του ψιθύρισε. Δεν έχουμε τίποτα. Μόνο λίγο ψωμί και ένα κομμάτι κρέας καπνιστό.
-Βάλε κρέας, της είπε. Κι άκουσε, βάλε και σε μένα.       
Ξενίστηκε ή θυγατέρα του Άγιου, που ήξερε πο­σό αυστηρός νηστευτής ήταν ό πατέρας της. Αλλά εκείνος της εξήγησε. "Αν δώσω μόνο στον ξένο κι εγώ δεν φάγω θα δείξω υπεροχή. Πως εγώ είμαι τάχα άγιος ενώ εκείνος αμαρτωλός.
Κι όταν  απόφαγαν της εξήγησε.
-        Δεν κατέλυσα τη νηστεία. Τον εγωισμό μου και
την υπεροψία μου κατέλυσα.
Να λοιπόν η νηστεία που αγκαλιάζει όλο το είναι μας.



Δευτέρα, 5 Φεβρουαρίου 2018

«ΟΤΑΝ ΔΕ ΕΛΘΗ Ο ΥΙΟΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΕΝ ΤΗ ΔΟΞΗ ΑΥΤΟΥ…»

Αποτέλεσμα εικόνας για κυριακη των αποκρεω

Έπαρση, Φαρισαϊκή,  και ζωή «εις χώραν μακράν», εγωκεντρισμός και καταπάτηση της «πατρικής αγάπης», είναι οι παράγοντες που  μας οδηγούν,  με μαθηματική ακρίβεια στην αποδεδειγμένη, καταστροφική πορεία της εξορίας και σε τούτο τον κόσμο μα και στην αιωνιότητα. 
          Αυτό το μήνυμα σαλπίζει η Εκκλησία μας, κάθε χρόνο καθώς πλησιάζει η Μ. Τεσσαρακοστή, από τις πρώτες – πρώτες μέρες του Τριωδίου.
          Ο Φαρισαίος, αποκομμένος απ’ όλους,  διακηρύττει σαρκαστικά ότι «Ουκ ειμί ώσπερ οι λοιποί των ανθρώπων». Δεν τους χρειάζομαι λοιπόν τους άλλους. Δεν έχω εγώ καμιά δουλειά μ’ αυτούς.
          Ο Άσωτος, ζει κι αυτός αρχικά, σ’ ένα κόσμο αλλοτριωμένο. Στον απατηλό κόσμο της ψεύτικης της ζημιογόνου ελευθερίας, όπου κυριαρχεί η σωματική απόλαυση, η ικανοποίηση και μόνο των αισθήσεων και η αδιαφορία για οτιδήποτε άλλο. Στην ουσία ζει  κι αυτός μόνος. Απομακρυσμένος  από “την πατρική οικία”, αποκομμένος από την αγάπη και την ασφάλεια που περιβαλλόταν εκεί μέσα, αποχαυνωμένος από τα ψεύτικα «ζήτω», τα προσποιητά χαμόγελα και τα πληρωμένα χειροκροτήματα, βρίσκεται σε κατάσταση εξορίας.
          Αποξένωση λοιπόν από την μόνη πηγή  ζωής, το Θεό, με Φαρισαϊκό εγωκεντρισμό και δραστηριότητες που περιορίζονται μόνο μέσα στα όρια της βιολογικής εμβέλειας, είναι η κύρια αιτία της υλιστικής αντίληψης για τη ζωή και της θεώρησης των πάντων με κέντρο τον εαυτό μας.
Μια ζωή όμως τέτοια, μια αποδημία «εις χώραν εξορίας», μια ζωή που απευθύνεται μόνο στον εαυτό μας,    είναι αδύνατον να μας επαναφέρει στην «πατρική αγκαλιά». Αν δεν αναγνωρίσουμε την κατάσταση στην οποία είμαστε , αν δεν κραυγάσουμε ειλικρινά το του Τελώνου, «Ο Θεός ιλάσθητι μοι τω αμαρτωλώ» και το του Ασώτου, «Ω πόσων αγαθών υστέρημαι ο ταλαίπωρος εγώ… !»,  αν δεν πάρουμε την γενναία απόφαση της εξόδου απ’ την ατομικιστική μακαριότητά μας, δυστυχώς θα συνεχίσουμε να παραμένουμε ξένοι, σε ξένη χώρα, απόμακροι, δυστυχισμένοι, λιμοκτονούντες για ζεστασιά και αγάπη, στερημένοι της Θείας παρουσίας.
          Τούτο ακριβώς μας δείχνει η σημερινή, η τρίτη Κυριακή του Τριωδίου, η Κυριακή “των Απόκρεω”. Έρχεται για να μας ταρακουνήσει και να μας δείξει πως τελικά δεν είμαστε εντάξει με το Θεό, δεν είμαστε ακόμα αληθινοί ακόλουθοί του! 
          «Όταν δε έλθη ο Υιός του ανθρώπου εν τη δόξη αυτού…».
Η σημερινή περικοπή δεν είναι παραβολή. Είναι μια εικόνα προφητική, είναι μια  αποκάλυψη  για τη στιγμή της τελικής κρίσης.
Μήπως είναι θλιβερά όλα αυτά που σήμερα ακούμε; Μήπως χαλάν τα λόγια τούτα τη μακαριότητα μας και μας βγάζουν από τη βόλεψη μας:; «Μιμνήσκου τα έσχατά σου και ου μη αμαρτήσει εις τον αιώνα» μας διδάσκει η Σοφία Σειράχ.
Και ο αββάς Ησαίας λέει: "Τρία πράγματα αποκτά με δυσκολία ο άνθρωπος, και είναι αυτά που συντηρούν όλες τις αρετές: το πένθος και τα δάκρυα για τις αμαρτίες του και η μνήμη του θανάτου του. Γιατί όποιος καθημερινά συλλογίζεται το θάνατο και λέει στον εαυτό του, μια μέρα ακόμη μου μένει στον κόσμο αυτό, αυτός ποτέ δεν θα αμαρτήσει ενώπιον του Θεού. Όποιος αντίθετα ελπίζει πως θα ζήσει πολλά χρόνια, αυτός θα πέσει σε πολλές αμαρτίες". (Μικρός Ευεργετινός σ.36)
     Όταν έλθη ο υιός του ανθρώπου εν τη δόξη αυτού  συναχθήσονταιται έμπροσθεν αυτού πάντα τα έθνη…»
     Τότε οι νεκροί θα αναστηθούν. Και όσοι τυχόν ζούμε κείνη τη μέρα, "αρπαγησόμεθα εν νεφέλαις εις απάντησιν του Κυρίου εις αέρα, και ούτω πάντοτε συν  Κυρίω εσόμεθα"(Α΄ προς Θεσσαλονικείς, δ΄14)
            «…και αφοριεί αυτούς...»
Ακολουθεί η διαλογή, το ξεχώρισμα. Όπως ο τσομπάνης ξεχωρίζει τα πρόβατα από τα ερίφια.
     Δεύτε οι ευλογημένοι του Πατρός μου, κληρονομήσατε την ητοιμασμένην υμίν βασιλείαν από καταβολής κόσμου. Επείνασα γαρ και εδώκατέ μοι φαγείν, εδίψησα και εποτισατέ με, ξένος ήμην και συνηγάγετέ με, γυμνός και περιεβάλετέ με, ησθένησα και επισκέψασθέ με, εν φυλακή ήμην και ήλθατε πρός με...»
      Αλήθεια πόσο απλά είναι ευτυχώς τα πράγματα για τη σωτηρία μας! Δεν χρειάζεται να είναι κανείς  πλούσιος, δεν χρειάζεται να έχει πτυχία, δεν χρειάζεται να έχει κοινωνική θέση! Το μόνο που χρειάζεται να έχει, είναι η αγάπη. 
Να οι πράξεις που καθιστούν τους δίκαιους άξιους να σταθούν στα δεξιά του Κυρίου. Έδωσαν. Έδωσαν τροφή, έδωσαν νερό, έδωσαν τόπο μέσα στο σπίτι τους, έδωσαν ρούχα, έδωσαν ανακούφιση, έδωσαν απ’ το χρόνο τους. Έδωσαν αγάπη.
Κύριε πότε σε είδομεν πεινώντα και εθρέψαμεν;...
      Δεν υποκρίνονται εδώ οι δίκαιοι όταν τον ρωτούνε. Απλώς όταν εκδήλωναν την αγάπη τους το έκαναν τόσο πηγαία, επειδή το αισθανόταν και όχι επειδή τους το επέβαλε κανείς ή επειδή περίμεναν κάποιο κέρδος. Έτσι δεν θυμούνται καν το καλό που έκαναν γιατί απλά το θεωρούσαν καθήκον. Και σε τελική ανάλυση, ο Θεός δεν θα ενδιαφερθεί για ότι προσφέραμε εκεί όπου υπήρχε προοπτική ανταπόδοσης μα εκεί όπου η προσφορά, ήτανε αληθινό δώρο. Έτσι είναι η αγάπη.
 Αμήν λέγω υμίν, εφόσον εποιήσατε ενί τούτων των αδελφών μου των ελαχίστων, εμοί εποιήσατε.
Πόσο παρηγορητικά λόγια αδελφοί μου! "Εμοί εποιήσατε!" Όλοι οι πονεμένοι, οι άρρωστοι, οι κατατρεγμένοι, είναι ο ίδιος ο Χριστός!
      Το έχουμε καταλάβει άραγε αυτό; Αν είναι κάποιος που θα μας απλώσει το χέρι, θα τον δούμε…  « Αν ο Χριστός χτυπήσει  την πόρτα σας, θα τον αναγνωρίστε;» Ρωτάει ο Ρ.Φολερώ.
    Πορεύεσθε απ εμού οι κατηραμένοι εις το πυρ το αιώνιον, το ητοιμασμένον τω διαβόλω και τοις αγγέλοις αυτού. Επείνασα γαρ και ουκ εδώκατέ μοι φαγείν...
       Ποιοι εδώ είναι οι "κατηραμένοι"; Ο Θεός είναι Αγάπη και δεν καταριέται κανέναν... Είναι εκείνοι που έδιωξαν από μόνοι τους την ευλογία του Θεού και δεν αποδέχτηκαν τη θεία χάρη. Οι σκληρές, οι πέτρινες καρδιές. Αυτοί που δεν τους έγνοιαξε για τίποτα και για κανέναν. Αυτοί που έλεγαν δεν είμαι εγώ σαν τους άλλους· δεν τους έχω ανάγκη· δεν με ενδιαφέρει τι κάνουν! Σκληρά τα λόγια αυτά αδελφοί μου και μακάρι να μην τα ακούσει κανείς μας εκείνη τη φοβερά ημέρα της Κρίσεως. Όμως αληθινά!
       Και απελεύσονται ούτοι εις κόλασιν αιώνιον, οι δε δίκαιοι εις ζωήν αιώνιον.
       Ξεκάθαρο: Οι άδικοι θα κολαστούν αιώνια οι δε δίκαιοι θα βρίσκονται αιώνια μαζί Του. 
Αδελφοί μου, αν δεν μας συγκινεί η άπειρη αγάπη του Θεού, που μας περιμένει πάντοτε με ανοιχτή αγκαλιά όπως τον Τελώνη, όπως τον Άσωτο, ας έχουμε στο νου μας πάντα την ώρα της Κρίσεως! «Έχε τη σκέψη σου στον Άδη και μην απελπίζεσαι...» μας συμβουλεύει ο γέρων Σιλουανός ο Αθωνίτης. Δεν είναι αδυναμία να σκεφτόμαστε τη μέρα εκείνη, αλλά δύναμη. Το Τριώδιο είναι ο κατάλληλος καιρός, να αφεθούμε ολοκληρωτικά στα χέρια του Θεού.



Παρασκευή, 2 Φεβρουαρίου 2018

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΑΣΩΤΟΥ - ΧΡΟΝΙΑ ΜΑΣ ΠΟΛΛΑ

Αποτέλεσμα εικόνας για ΚΥΡΙΑΚΗ ΑΣΩΤΟΥ" Ο Θεός έδωσε στον άνθρωπο το νου, για να αναλογίζεται το σφάλμα του, να μετανοεί να ζητάει συγχώρηση. Ο αμετανόητος άνθρωπος είναι σκληρό πράγμα. Είναι πολύ ανόητος, επειδή δεν θέλει να μετανοήσει, για να απαλλαγεί από την μικρή κόλαση που ζει, η οποία τον οδηγεί στην χειρότερη την αιώνια. Έτσι στερείται και τις επίγειες παραδεισένιες χαρές, οι οποίες συνεχίζουν στον Παράδεισο, κοντά στο Θεό, με τις πολύ μεγάλες χαρές, τις αιώνιες.
          Όσο ο άνθρωπος βρίσκεται μακριά από τον Θεό, είναι εκτός εαυτού. Βλέπεις στο Ευαγγέλιο γράφει ότι ο άσωτος υιός  "εις εαυτόν ελθών είπε. πορεύομαι προς τον πατέρα μου". Δηλαδή, όταν συνήλθε, όταν μετάνιωσε, τότε είπε: "Θα επιστρέψω στον πατέρα μου". Όσο ζούσε στην αμαρτία, ήταν εκτός εαυτού , δεν ήταν στα λογικά του, γιατί η αμαρτία είναι έξω από τη λογική ".
          Τα λόγια αυτά, αγαπητοί Χριστιανοί, ανήκουν στον πασίγνωστο όσιο γέροντα  και κατά πολλούς άγιο της εποχής μας, τον μακαριστό,  γέροντα  Παΐσιο τον Αγιορείτη. Αναφέρονται στην Μετάνοια, στην αλλαγή του νου, στην επιστροφή, όπου με τρανταχτό παράδειγμα τον "Άσωτο" της παραβολής, μας διδάσκει ότι η αγαπητική προσφορά του Θεού εκδηλώνεται στον άνθρωπο, μόνον όταν εμείς ανταποκριθούμε σ' αυτήν και την επιζητήσουμε εν ταπεινώσει και εν μετανοία. Όποιος  απομακρύνεται από αυτήν, κλεισμένος στον εγωκεντρισμό του, όποιος δεν έρχεται στα συγκαλά του και δεν ξεκινά για το δρόμο της επιστροφής,  είναι εκτός εαυτού .Είναι παρανοϊκός, γιατί " η αποδημία εις χώραν μακράν "η αμαρτία, είναι έξω από τη λογική .
Αδελφοί μου!
Ευρισκόμενοι και πάλι στην ευλογημένη περίοδο του Τριωδίου, στην περίοδο όπου μας δίνεται η εύκαιρα για πιο έντονη και πιο συχνή αυτογνωσία και επικοινωνία με το Θεό πατέρα, για πνευματική ανανέωση και επαναπροσδιορισμό της ζωής, ακούμε σήμερα τη πασίγνωστη παραβολή «του Ασώτου».
Η Κυριακή του Ασώτου, με τον αποστάτη νέο, που προσπάθησε  εγωιστικά να ανεξαρτητοποιηθεί και να αποτινάξει από πάνω του την πατρική φροντίδα. Η παραβολή που μας καταγράφει με τον πλέον παραστατικό τρόπο, την αφροσύνη του ανθρώπου  που φεύγει "εις χώραν μακράν" όπου ανοήτως κατασπαταλά τις θείες δωρεές. Βλέπουμε  την αυτοεξορία και την απομάκρυνση από την "πατρική δόξα", το ψάξιμο της ευτυχίας "σε χώρα μακρινή". Βλέπουμε το μακράν του Θεού χάος.
Η πορεία του νεώτερου γιου, είναι η διαχρονική πορεία του ανθρώπου. Η δική μας πορεία, η πορεία μας μέσα σε κάθε εποχή, πορεία προς τον θάνατο, πορεία στην κόλαση, Ξεκινά από τη στιγμή, που ο νεώτερος γιος ζητά να φύγει από το πατρικό σπίτι και την παρουσία του Πατέρα. Και όταν λέμε τώρα να φύγει, δεν σημαίνει σε άλλο τόπο, αλλά σε άλλο τρόπο ζωής. Να μη είναι κάτω από την κηδεμονία του Θεού. Πίστεψε πως μπορεί μόνος του να γίνει θεός. Νόμισε πως είναι ικανός για όλα. Νόμος του ο εαυτός του, η φιλαρέσκεια του, η φιλαυτία του. Έκανε κακή χρήση του θείου χαρίσματος του «αυτεξουσίου», της ελευθερίας, που μας χάρισε ο Θεός, να επιλέγουμε τον τρόπο ζωής μας, μαζί μ’ Αυτόν ή χωρίς Αυτόν.
Γι’ αυτό ο Πατέρας-Θεός δεν προσπαθεί να αποτρέψει τον γιό του από τη φυγή, γιατί δεν θέλει κοντά του ανθρώπους, που δεν τον αγαπούν και νομίζουν πως δεν τον έχουν ανάγκη. Τους αφήνει να ωριμάσουν, να καταλάβουν την ανεπάρκειά τους, να δοκιμαστούν ελεύθερα και μόνοι τους να επιστρέψουν.
Έτσι ο άσωτος -ο άνθρωπος- «συναγαγών άπαντα» τα θεία χαρίσματα, την «ουσία» του πατέρα του, «αποδημεί» από τον τρόπο ζωής του Θεού, την προσωπική σχέση μαζί Του και αρχίζει άλλη ζωή, χωρίς τον Θεό. Τον ενδιαφέρει να ζήσει βιολογικά, για να ικανοποιεί τις επιθυμίες του υλικού μέρους της ύπαρξής του. Έτσι εγκαταλείπει το Θεό, και τον αντικαθιοστά με οτιδήποτε άλλο. Αυτά τα άλλα τον κυβερνούν και τον κατευθύνουν και υποδουλώνεται σ’ αυτά. Η «ουσία» του, τα χαρίσματα που του έδωσε ο Θεός, διασκορπίζονται και τη θέση τους τη παίρνουν αποκαΐδια και βλαβερά σκουπίδια. Είναι η αμοιβή των δαιμόνων, όταν ο άνθρωπος υποδουλωθεί σ’ αυτούς. Είναι ο θάνατος της ψυχής από την απουσία του Θεού.
Μιλάμε, αδελφοί μου, για τον Άσωτο Υιό και τονίζουμε τη σημασία της επιστροφής. Σήμερα, όμως, όπως έχουν διαμορφωθεί τα πράγματα, αντί να μιλάμε για ασώτους υιούς, καλύτερα να μιλάμε για μας. Να μιλάμε για τη δική μας ζωή, τη δική μας πορεία, τη δική μας αποδημία.
Αδελφοί μου!
Ζούμε σε μία εποχή φοβερών αντιφάσεων και ανισορροπίας. Κι αυτή ανισορροπία και οι αντιθέσεις ξεκινούν από μας. Ξεκινούν πρώτα –πρώτα από αυτή την ίδια την οικογένεια, με τις νέες περί οικογενείας ιδέες, την ασυδοσία που μας έβαλαν μέσα σ’ αυτήν, τις ελευθεριάζουσες σχέσεις των μελών της και ακόμη αυτήν την απλή και μόνο συνύπαρξη των μελών της κάτω από την ίδια στέγη.
 Επεκτείνο­νται στους διάφορους θεσμούς όπως αυτού της Εκκλησίας, όπου,  όπως παρατηρούμε γίνεται ότι είναι δυνατόν ώστε αυτή να πληγεί. Καταβάλλονται καθημερινά και ασταμάτητα προσπάθειες για να μπει στο περιθώριο, να κλείσει το στόμα της και να μπει στην άκρη αφού πρώτα κλονιστεί η πίστη και η εμπιστοσύνη του Ελληνικού λαού σ’ αυτήν. Κάνουμε το κάθε το για να αποτρέψουμε την είσοδο της νεολαίας στην Εκκλησία – βλέπετε τι γίνεται κάθε μέρα -­­­­­­­­­­, χωρίς να μας νοιάζει πως τους οδηγούμε κάπου αλλού. Προτιμάμε να τους βλέπουμε στα καταγώγια και τα ναρκωτικά παρά στην Εκκλησία. Την Εκκλησία που δεν είναι αυτή που μας παρουσιάζουν. Γιατί τα πιο πολλά από αυτά είναι παραπλάνηση και παραπληροφόρηση είναι ενορχηστρωμένος πόλεμος. Είναι  αθεΐα και χρεωστούμενα σε φωνή καθαρή και ασυμβίβαστη, στα τεκταινόμενα από τους κοσμοκράτορας του αιώνος τούτου.   
Συνεχίζεται με τους δημογραφικούς,  οικονομικούς και κοινωνικούς το­μείς όπου τα πάντα υπερχρεωμένα στις επιταγές που επιβάλλει η «Νέα Τάξη Πραγμάτων» της τόσο γλυκερώς επαγγελλόμενης «Νέας Εποχής» ξεπουλούν κάθε όσιο και ιερό και τα παιδιά καταπληγωμένα και ανυπεράσπιστα ζουν στο δικό τους μαρτύριο.
Δεν μπορούμε, λοιπόν, να μιλάμε για διαφθορά των νέων, όταν σε τόσες και τόσες περιπτώσεις, αρκούμαστε  σε μια γελοία και βλακωδέστατη υποσημείωση, του τύπου «βλάπτει σοβαρά την υγεία» και εμείς ζούμε με την ευφορία της αυταπάτης, ότι κάναμε το χρέος μας και με το παραπάνω. Λεν μπορούμε να μιλάμε για κοινωνικές αξίες, εξύψωση του κοινωνικού βίου, εξάλειψη της εγκληματικότητας, όταν τα ναρκωτικά περιφέρο­νται από χέρι σε χέρι, μπροστά στα μάτια μας, ακόμη και μέσα σε δημοτικά σχολεία. Όταν κάθε ώρα και στιγμή τα Μ.Μ.Ε. προβάλλουν σκηνές βίας και εγκληματικότητας. Σκηνές αισχρές και απαξιωτικές για το ανθρώπινο είδος. Όταν προωθούν το αφύσικο και χλευάζουν το φυσικό,  όταν  δεν μπορούμε πλέον να μιλάμε για ηθικό οικογενειακό βίο, αφού από τα κανάλια κατά κόρον προσβάλ­λεται ο ανέντιμος βίος η παράνομες σχέσεις η απλή συμβίωση, οι ανωμαλίες. Όταν έχουν δημιουργήσει  μια κατάσταση αφόρητη και επικίνδυνη για τα μάτια και τα αυτιά μας,  μια ατμόσφαιρα αποπνικτική απ’ τις βρωμερές αναθυμιάσεις βόθρων. Όταν αμέσως πυροβολείται η εκκλησία και όποιος άλλος τολμήσει να προβάλλει τη δική του διαφορετική άποψη.
Πώς μπορούμε πάλι να απαιτήσουμε σωστή συ­μπεριφορά από τους νέους μας, όταν τα σχολεία μας έπαυσαν να είναι παιδαγωγικά καθιδρύματα και έγιναν μεταπρατήρια φτηνών γνώσεων; Όταν με το πρόσχημα της ελευθερίας, των προσωπικών δεδομένων και της πολυπολιτισμικότητας, συζητάμε ότι και  αυτήν ακόμη η αναφορά σε Θεό, πίστη και Εκκλησία πρέπει να καταργηθεί. Να καταργηθούν τα Θρησκευτικά, η προσευχή, να φύγουν οι εικόνες από τα σχολεία;
Η περιβόητη Ευρωπαϊκή Ένωση πρόσφατα εξέδωσε ένα ημερολόγιο που απευθύνεται στους νέους μέσα στο οποίο καταγράφονται όλες οι γλυκανάλατες ψευτογιορτές, του τύπου ημέρα των ζώων, ημέρα του τάδε, του τάδε, ακόμα μουσουλμανικές και ινδουιστικές γιορτές ,καμιά όμως Χριστιανική!
Γιορτάζουμε λοιπόν σήμερα αδελφοί μου!
Οι Άσωτοι, οι αποδημήσαντες εις χώραν μακράν είμαστε εμείς.
Εμείς κλωτσούμε καθημερινά το Θεό και προσπαθούμε με κάθε μέσον να τον παραμερίσουμε!
Συνάμα παραπονιόμαστε για την κατάντια μας, μένοντας όμως μόνο στο «αλίμονο που φτάσαμε»!

 Καλλίτερα λοιπόν να δούμε  την ανισορροπία του δικού μας κοινωνικού κατεστημένου. Αντί να συζητάμε για τη χώρα της αποδημίας και για τα ξυλοκέρατα με τα οποία προσπαθούμε να χορτάσουμε, μάλλον απαιτείται η δική μας  γεν­ναία επιστροφή. Μάλλον πρέπει να δούμε εμείς πρώτα να «έλθουμε στον εαυτό μας», να ρθούμε στα συγκαλά μας, να ακολουθήσουμε το γνωστό μας «΄Ασωτο» στην πορεία της επιστροφής του και να βροντοφωνάξουμε το «ήμαρτον» Άλλη λύση δεν υπάρχει!. 

Κυριακή, 21 Ιανουαρίου 2018

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΕΛΩΝΟΥ ΚΑΙ ΦΑΡΙΣΑΙΟΥ


Αποτέλεσμα εικόνας για τελωνησ και φαρισαιοσ                                                                                                                 Ενώ ζούσε στον Παράδεισο ο άνθρωπος άκουσε το ψέμα που μεγαλύτερό του ούτε έχει μα ούτε και πρόκειται να ειπωθεί. Με διαβολική παρέμβαση μετεστράφη και διεστράφη. Και ενώ Ενώ ζούσε στον Παράδεισο ο άνθρωπος άκουσε το ψέμα που μεγαλύτερό του ούτε έχει μα ούτε και πρόκειται να ειπωθεί. Με διαβολική παρέμβαση μετεστράφη και διεστράφη. Και ενώ θαύμαζε και δοξολογούσε τον Θεό, υπάκουε στις εντολές του Θεού και χαιρότανε την αφοσίωση του στον Θεό, έγινε εγωιστής και εγωκεντρικά αυτονομημένος. Ήθελε τα πράγματα να γίνουν κατά το δικό του θέλημα, κατά το συμφέρον του, όπως εκείνος βέβαια το εννοούσε και όχι πλέον όπως το εννοούσε ο Θεός. Άκουσε τη συμβουλή του διαβόλου και επαναστάτησε, επειδή θεώρησε ότι είναι πλέον συμφερότερο σε αυτόν να ακούσει την οδηγία του διαβόλου παρά την εντολή του Θεού.
Έκτοτε, αγαπητοί χριστιανοί, όλοι εμείς πορευόμαστε με έναν εγωκεντρισμό αδυσώπητο και άκαμπτο. Κι αυτός ο εγωκεντρισμός ξεκινάει από αυτή τη γέννησή μας και δυστυχώς, μας συνοδεύει μέχρι τον τάφο. Το σύνθημά μας τι έχω και τι είμαι. Στηρίζω όλα μου τα βιώματα, όλα μου τα αισθήματα για οντότητα και για υπεροχή στο τι έχω, τι απολαμβάνω, τι κάνω, και συνάμα συγκεντρώνω την προσοχή μου στο τι είμαι, πως με θεωρεί ο κόσμος, πόσο μεγάλος είμαι, αλλά και πόσο μικροί, πόσο μηδαμινοί, πόσο τιποτένιοι είναι όλοι οι άλλοι.
Ένας από αυτούς τούς ανθρώπους είναι και ο Φαρισαίος, ο οποίος παρουσιάσθηκε στο Θεό μπροστά, φωτογραφίζοντας, κατά τη γνώμη του, πολύ καλά τον εαυτό του και λέγοντας όλα εκείνα τα εγκωμιαστικά, με ένα αίσθημα ευεξίας, ένα βίωμα οντότητας και υπεροχής έναντι όλων των άλλων και ιδιαίτερα έναντι του Τελώνου.
Έκανε βέβαια δύο μεγάλα λάθη. Το ένα ότι θέλησε να κάνει σύγκριση του εαυτού του με άλλους ανθρώπους και το δεύτερο ότι ήθελε να συγκρίνει τα δώρα που του έδωσε ο Θεός στον ίδιο, με εκείνα που δεν είχε πάρει ο Τελώνης. Διότι ό,τι καλό είχε ως άνθρωπος ήταν δώρο του Θεού και δεν μπορούσε να το θεωρεί δικό του κατόρθωμα. Έτσι έφθασε σ’  αυτή τη φαρισαϊκή έπαρση, το αίσθημα της υπεροχής και της τελειότητας.
Αλλά δυστυχώς, είτε συνειδητά είτε ασυνείδητα, είμαστε όλοι Φαρισαίοι!  «Είμαστε όλοι Φαρισαίοι πού καλούμαστε να γίνουμε τελώνες. Μας φαίνεται άραγε παράξενο κάτι τέτοιο; Δεν θα έπρεπε. Ο καθένας από μας ξεκινά, λίγο η πολύ. ως Φαρισαίος -ας είμαστε ειλικρινείς κι ας μην «χαριζόμαστε» στον εαυτό μας. Διότι ίσα - ίσα αυτό ακριβώς σημαίνει η ιδιότητα του Φαρισαίου: να «χαρίζεσαι» στον εαυτό σου· να βλέπεις τα πράγματα με τέτοιο τρόπο, που να μη θεωρείς αναγκαία τη μεταστροφή σου- να λες «έκανα τούτο κι εκείνο - ποιος μπορεί τώρα να ζητήσει κάτι περισσότερο από μένα; Δεν έκανα ό,τι θα μπορούσε να ζητηθεί σε ένα λογικό άνθρωπο;» (Και φυσικά, συνεχίζουμε συμπληρώνοντας: «και τώρα είναι ή δική σου σειρά να ανταποδώσεις»).
Μα αυτό ακριβώς είναι πού λέει κι ό Φαρισαίος: «Τα έκανα όλα αυτά, τήρησα το Νόμο. Είμαι δίκαιος απέναντι στο Θεό. Πράγματι δεν είμαι σαν κάτι άλλους. Εκείνοι δεν έχουν κάνει  ό,τι έκανα εγώ· και για να πλησιάσουν το Θεό όσο εγώ, πρέπει να ακολουθήσουν τα βήματα μου».
Πόσο απέχει μία τέτοια αντίληψη από την Αλήθεια! Πόσο απέχει μία τέτοια στάση από την εσώτατη εκείνη αλήθεια πού οι προφήτες θέλησαν για τον εαυτό τους και τους άλλους! Ό Χριστός λέει στο Φαρισαίο και σε μας: «Παιδί μου, όταν έχεις πια κάνει όλα όσα σού ζήτησα -κι ακόμα περισσότερα- κοίτα να πεις στον εαυτό σου: "Είμαι ένας δούλος αχρείος -δεν έκανα παρά το καθήκον μου".
Διέφευγε της προσοχής τού Φαρισαίου ένα πράγμα. Δεν μπορούσε να αντιληφθεί ότι μάς είναι αδύνατο να ανυψωθούμε με τις δικές μας δυνάμεις και να φτάσουμε στο Θεό. Είναι αδύνα­το να Τον προσεγγίσουμε στηριγμένοι στις δικές μας προσπάθειες. Το μόνο πού μπορούμε να κάνουμε είναι να απαλλαγούμε απ' όλα αυτά, απ' όλες αυτές τις συμπεριφορές και νοοτροπίες που Τον εμποδίζουν να έρθει και να λειτουργήσει μέσα στη ζωή μας, να σταθεί στο πλάι μας, να μάς ελκύσει κοντά Του. Και ένα από τα λάθη πού πολύ συχνά διαπράττουμε -κι έχει αρνητικότα­τες συνέπειες πάνω μας-είναι το να αντικρίζου­με τους εαυτούς μας ως «δούλους αγαθούς», να μονολογούμε: «Έχανα τούτο κι εκείνο∙ και τώρα είμαι εντάξει». Δεν υπάρχει κάτι που να μπορούμε εμείς να κάνουμε προκειμένου να υπερβαθεί η άβυσσος μεταξύ τού Θεού και του αμαρτωλού ανθρώπου.  Μόνο Εκείνος μπορεί να γεφυρώσει το χάσμα και να μας αρμόσει μαζί Του». (Βασίλειος Όσμπορν. Επίσκοπος Σεργκίεβο).
Είμαστε όλοι Φαρισαίοι, και όλοι μας συγκεντρώνουμε την προσοχή μας, είτε κρυφά είτε φανερά, είτε θρησκευτικά είτε μη θρησκευτικά, στο να δούμε τι πήραμε από τη ζωή, τι κερδίσαμε, τι κατακτήσαμε, πόσο οι άνθρωποι μας υπολήπτονται, πόσο οι άνθρωποι μας υπολογίζουν, αν υπάρχουν κατώτεροι ή ανώτεροι από μας, αν… αν… Χίλιες δυο συγκρίσεις κάνουμε σύμφωνα με το μυαλό μας και τις κοσμοθεωρίες μας, για να αποδείξουμε πως δε μοιάζουμε με τους άλλους. Και πολλές φορές αυτά τα βιώματα της οντότητας και της υπεροχής που αποκτούμε, τα κάνουμε και προσευχές ανάλογες με του Φαρισαίου και νομίζουμε ότι όλα τα πράγματα πάνε καλά.
Αδελφοί μου!  Από τότε που ο Κύριος έγινε άνθρωπος και σαρκώθηκε και προσέλαβε όλο το ανθρώπινο γένος και ήρθε και έζησε για μας, θα μπορούσαμε να πούμε, με μια απλή λέξη, σημερινή και σύμφωνη με την κοσμοθεωρία και αντίληψη της υλοκρατούμενης εποχής μας, έγινε «αποτυχημένος». Για μας πάνω στο Σταυρό πέθανε σαν αποτυχημένος, ο πιο αποτυχημένος άνθρωπος του κόσμου, ο πιο αποτυχημένος επαναστάτης πραξικοπηματίας, έτσι τον θεωρήσανε, έτσι τον θεωρούμε έτσι τον σταυρώσανε έτσι τον σταυρώνουμε. Όμως ο Χριστός από τότε που έγινε άνθρωπος και συγκέντρωσε όλη την αποτυχία, όλου του ανθρώπινου γένους στη δική του «αποτυχία», όχι για να μείνει αποτυχία, αλλά για να οδηγήσει στο θρίαμβο, στην Ανάσταση. Έγινε αποτυχημένος για μας, αλλά έγινε συγχρόνως και νικητής για μας. Έγινε η σωτηρία μας, η επιθυμία μας, η αιώνια λύτρωσή μας, η αιώνια μακαριότητα μας.
Από τότε λοιπόν εμείς οι πιστοί δεν πρέπει να προσέχουμε τι είμαστε, πόσο αξίζουμε, πόσα αγαθά κατακτήσαμε, η υπόληψη, η κοινωνική θέση και χίλια δυο άλλα πράγματα. Εκείνο που πρέπει να κάνουμε είναι πρώτα-πρώτα σαν τον Τελώνη να ζητάμε με κατάνυξη με δάκρυα, με συντριβή το έλεος του Θεού, να καθαρίσει την ψυχή μας, να ανοίξει τα μάτια μας να βλέπουμε πραγματικά, να χαιρόμαστε τα όσα έκανε για μας. Τα αισθήματα της οντότητάς μας να εδραιώνονται και να πηγάζουν από το τι έκανε ο Θεός για μας, όχι αν έχουμε εμείς κάνει τίποτε.
Έτσι μπαίνουμε στο τελωνικό βίωμα, στο βίωμα εκείνο που, κατανύσσει την ψυχή του ανθρώπου, τραβά τη Χάρη, το έλεος του Θεού και μας κάνει άνθρωπο του Θεού. Έτσι ζούσαν κι οι Πατέρες. Ο μεγαλύτερος Άγιος ποτέ δεν αισθανόταν ότι είναι άγιος, αλλά ότι είναι ο έσχατος των αμαρτωλών, ο πιο φθηνός και βδελυρός άνθρωπος. Πολλοί έφθασαν μέχρι το σημείο να πουν ότι «ούτε το σώμα μου να μην κηδέψετε»! «Να το αφήσετε να το φάνε τα θηρία», γιατί πίστευαν από το ταπεινό φρόνημα που είχαν για τον εαυτό τους, ότι δεν άξιζε ούτε την τιμή της κηδείας! Τέτοια ιδέα είχαν οι Άγιοι για τον εαυτό τους.
Ανοίγει το Τριώδιο, αδελφοί μου, άλλη μία φορά και η Εκκλησία, μας καλεί στην κατάνυξη, στη συντριβή στη μετάνοια. Αν κρατήσουμε αυτό το βίωμα, που θα  έλεγε κανείς ότι είναι επικεφαλής της μεγάλης αυτής περιόδου, αν κρατήσουμε αυτό το βίωμα να διατηρηθούμε μέσα στο Θεό με ταπείνωση και με ελπίδα, θα έχουμε και χαρά και ειρήνη και θα ζούμε, όχι φαρισαϊκά, αλλά τελωνικά τη βεβαιότητα της σωτηρίας μας.



Πέμπτη, 18 Ιανουαρίου 2018

ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΕ΄ΛΟΥΚΑ // ΖΑΚΧΑΙΟΥ

Η ΝΟΣΤΑΛΓΙΑ


π.Alexander Schmemann

Αποτέλεσμα εικόνας για ζακχαιος

Η Ορθόδοξη Εκκλησία για να μας προετοιμάσει για τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή, αρχίζει να μας αναγγέλλει τον ερχομό της έναν ολόκληρο μήνα πριν αυτή αρχίσει. Πόσο δύσκολο είναι να καταλάβει ο άνθρωπος πως πέρα από την αφοσίωσή του στις αναρίθμητες ασχολίες της ζωής, θα πρέπει να αφιερώσει επίσης φροντίδα για την ψυχή, για τον εσωτερικό του κόσμο.
Αν είμασταν λίγο πιο σοβαροί, θα βλέπαμε πόσο σημαντική, ουσιαστική και θεμελιώδης είναι η φροντίδα της ψυχής. Θα κατανοούσαμε τότε τον αργό και μυστηριώδη ρυθμό της εκκλησιαστικής ζωής. Γνωρίζουμε φυσικά το νόημα που έχει η τροφή για τη ζωή μας. Μερικές τροφές είναι καλές και θρεπτικές, άλλες είναι ανθυγιεινές· κάποιες είναι βαριές, πρέπει να προσέξουμε. Προσπαθούμε πολύ να εξασφαλίσουμε πως η τροφή που τρώμε είναι καλή για μας.
Και είναι κάτι πολύ περισσότερο από ευσεβές ρητορικό σχήμα όταν λέμε πως και η ψυχή χρειάζεται να τραφεί, πως «ουκ επ’ άρτω μόνω ζήσεται άνθρωπος» (Ματθ. 4,4). Όλοι μας ξέρουμε πως χρειαζόμαστε χρόνο για διάβασμα, για στοχασμό, για συζήτηση, για διασκέδαση. Ακόμη κι αυτά όμως τα φροντίζουμε πολύ λίγο, τα προσέχουμε ελάχιστα, ακόμη και από την άποψη της υγιεινής. Επιδιώκουμε το ελαφρύ διάβασμα, τα πειράγματα αντί για τη συζήτηση, τη διασκέδαση αντί για την ψυχαγωγία.
Δεν καταλαβαίνουμε πως η ψυχή παθαίνει δυσκοιλιότητα πολύ ευκολότερα απ’ ο,τι το πεπτικό μας σύστημα, και πως οι συνέπειες μιας δυσκοίλιας ψυχής είναι πολύ πιο επιβλαβείς. Τόσος χρόνος αφιερώνεται στα εξωτερικά πράγματα, και πολύ λίγος στην εσωτερική ζωή. Πλησιάζουμε όμως τώρα αυτή την εποχή του έτους που η Εκκλησία μας κάλει να θυμηθούμε την ύπαρξη αυτού του εσωτερικού ανθρώπου και να θορυβηθούμε από την αμνησία μας, από τον δίχως νόημα παραλογισμό μέσα στον οποίο βρισκόμαστε, από τη σπατάλη του πολύτιμου χρόνου που μας έχει δοθεί τόσο φειδωλά, από την άγαρμπη και μικροπρεπή σύγχυση μέσα στην οποία ζούμε.
Η Σαρακοστή είναι καιρός μετανοίας, και μετάνοια είναι η επανεξέταση, η επανεκτίμηση, το να βαθύνει κανείς και να φέρει τα πάνω κάτω. Μετάνοια είναι το επώδυνο ξεσκέπασμα του παραμελημένου, ξεχασμένου, μολυσμένου «εσωτερικού» ανθρώπου.
Η πρώτη αναγγελία της σαρακοστής, η πρώτη υπενθύμιση προέρχεται από μία μικρή ευαγγελική ιστορία για έναν εντελώς ασήμαντο άνθρωπο, «μικρόν τω δέμας», που το επάγγελμα του φοροεισπράκτορα που εξασκούσε, τον χαρακτήριζε, την εποχή εκείνη και σ’ εκείνη την κοινωνία, ως πλεονέκτη, απάνθρωπο και ανέντιμο.
Ο Ζακχαίος ήθελε να δει τον Χριστό· το ήθελε τόσο πολύ, ώστε η επιθυμία του τράβηξε την προσοχή του Ιησού. Η επιθυμία είναι η αρχή του παντός. Όπως λέει το ευαγγέλιο, «όπου γαρ εστιν ο θησαυρός υμών, εκεί έσται και η καρδία υμών» (Ματθ. 6,21). Τα πάντα στη ζωή μας αρχίζουν με κάποια επιθυμία, επειδή ο,τι επιθυμούμε είναι και αυτό που αγαπούμε, αυτό που μας τραβάει από τα μέσα, αυτό στο οποίο παραδινόμαστε. Γνωρίζουμε πως ο Ζακχαίος αγαπούσε το χρήμα, και κατά τη δική του παραδοχή γνωρίζουμε πως για να το αποκτήσει δεν είχε κανένα ενδοιασμό να κλέβει άλλους. Ο Ζακχαίος ήταν πλούσιος και αγαπούσε τον πλούτο, αλλά μέσα του ανακάλυψε μια άλλη επιθυμία,ήθελε κάτι άλλο, και αυτή η επιθυμία έγινε κεντρική στιγμή της ζωής του.
Αυτή η ευαγγελική ιστορία θέτει ένα ερώτημα στον καθένα μας: τι αγαπάμε, τι επιθυμούμε, -όχι φυσικά επιπόλαια, αλλά βαθιά. Δεν υπάρχει κανένας μυστηριώδης δάσκαλος που να περπατά στην πόλη σας, που να περιβάλλεται από το πλήθος. Είναι όμως έτσι; Δεν υπάρχει κάποια μυστηριώδης κλήση που περνά κάθε στιγμή από τη ζωή σας· και κάπου στα βάθη της ψυχής σας, δεν αισθανεσθε κάποιες φορές μια νοσταλγία για κάτι το διαφορετικό απ’ αυτό που γεμίζει τη ζωή σας από το πρωί μέχρι το βράδυ; Σταματήστε για μια στιγμή, προσέξτε, εισέλθετε στην καρδιά σας, αφουγκραστείτε το εσωτερικό σας, και θα βρείτε μέσα σας την ίδια ακριβώς παράξενη και όμορφη επιθυμία.
Ο Ζακχαίος ήρθε αντιμέτωπος χωρίς αυτό κανείς δεν μπορεί να ζήσει, είναι κάτι όμως που σχεδόν όλοι μας φοβούμαστε και το καταπιέζουμε με το θόρυβο και τη ματαιότητα όλων αυτών που μας περιστοιχίζουν. «Ιδού εστηκα επί την θύραν και κρούω» (Άποκ. 3,20). Ακούς το σιγανό κτύπημα; Αυτή είναι η πρώτη πρόσκληση της εκκλησίας, του Ευαγγελίου, και του Χριστού: επιθύμησε κάτι άλλο, πάρε μια βαθιά αναπνοή από κάτι άλλο, θυμήσου κάτι άλλο. Και τη στιγμή ακριβώς που σταματάμε για να ακούσουμε αυτή την κλήση είναι σαν ένα φρέσκο και ευχάριστο αεράκι να φυσά στο μουχλιασμένο αέρα της άχαρης ζωής μας, και αρχίζει έτσι η αργή επιστροφή.
Επιθυμία. Η ψυχή παίρνει μια βαθιά ανάσα. Όλα γίνονται -έχουν κιόλας γίνει- διαφορετικά, νέα, απεριόριστα σημαντικά. Ο ανθρωπάκος, με τα ματιά του καρφωμένα στο χώμα πάνω σε γήινες επιθυμίες, τώρα παύει να είναι ανθρωπάκος καθώς αρχίζει η νίκη μέσα του. Εδώ βρίσκεται η αρχή, το πρώτο βήμα από τα έξω προς τα μέσα, προς αυτή τη μυστηριώδη πατρίδα που όλοι οι άνθρωποι, συχνά ασυνείδητα, νοσταλγούν και επιθυμούν.