Τετάρτη, 15 Φεβρουαρίου 2017

Η ΑΛΛΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Σχετική εικόναΓύρω από μια άλλη μια άλλη πραγματικότητα στρέφει την προσοχή μας η σημερινή Ευαγγελική περικοπή,  τρίτη του Τριωδίου και Κυριακή των Απόκρεω, όπως αλλιώς ονομάζεται· αυτή της μέλλουσας ζωής. Και είναι αυτή η ζωή τόσο πραγματική, όσο πραγματική είναι και η παρούσα.
Αγαπητοί Χριστιανοί! Αυτή η ζωή όπως έντονα τονίζεται στο σημερινό Ευαγγέλιο, είναι εφαλτήριο για μια άλλη ζωή, τη μέλλουσα· και η μέλλουσα ζωή είναι η προέκταση της παρούσας, με επίκεντρο πάντα την αγάπη. Μια αγάπη που προσφέρεται σαν απάντηση στην αγάπη του Θεού από μέρους του ανθρώπου. Μια αγάπη καθαρή, άδολη, χωρίς υπολογισμούς. Μια αγάπη ανιδιοτελή που προσφέρεται από τον άνθρωπο στο συνάνθρωπο, το συγκεκριμένο άνθρωπο και όχι απρόσωπα στην ανθρωπότητα. Αυτή η αγάπη, με τη διαχρονική διάστασή της, βρίσκει τη δικαιωσή της, αφού όπως σήμερα βλέπουμε, ανταμείβεται το «εποιήσατε» και καταδικάζεται το «ουκ εποιήσατε». Σε κανένα άλλο σημείο της διδασκαλίας του Χριστού και γενικά της Αγίας Γραφής δεν τονίζεται με τόση καθαρότητα, όσο στο σημερινό, ότι η παράλειψη της αγάπης μπορεί να έχει τόσο καταστροφικές συνέπειες για τον άνθρωπο. Και τούτο γιατί, το «εποιήσατε» και το «ουκ εποιήσατε» σχετίζεται άμεσα με τον Ιησού. Ό,τι κάνουμε ή δεν κάνουμε οι άνθρωποι, το κάνουμε ή το παραλείπουμε προς τον ίδιο το Χριστό. «Εφ' όσον εποιήσατε ...εμοί εποιήσατε» και «εφ' όσον ουκ εποιήσατε ενί τούτων των ελαχίστων, oυδέ εμοί εποιήσατε».
Ο Ιησούς Χριστός, αδελφοί μου, σε μια διάσταση μελλοντική, θα 'ρθει ως «Υιός του Ανθρώπου» για να κρίνει την ανθρωπότητα. Αντίθετα προς την πρώτη και ταπεινή παρουσία του, η Δεύτερη θα είναι μεγαλόπρεπη. Κι ενώ κατά την πρώτη παρουσία ήρθε για να διδάξει, κατά τη Δεύτερη Παρουσία θα 'ρθει για να αξιολογήσει τις πράξεις και τις παραλείψεις του καθενός ξεχωριστά. Η παρουσία του θα έχει σαν αποκλειστικό στόχο να κρίνει «πάντα τα έθνη», αλλά και τον καθένα ξεχωριστά και φυσικά τον καθένα από μας.
Πότε όμως θα γίνει αυτό; ποια μέρα; ποια ώρα; ποια στιγμή; Άγνωστο. Όπως είναι άγνωστη η ημέρα του θανάτου μας, έτσι άγνωστη και η ήμερα της κρίσεως. Σε μια ώρα που γλεντούμε και οργιάζουμε, που βλαστημούμε το Θεό, που κλέβουμε και ατιμάζουμε που ασχημονούμε και κυλιόμαστε στο βόρβορο, τέτοια ώρα θα έρθει ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός για να μας κρίνει. Πώς θα γίνει η κρίσης; Η Γραφή με φοβερές εικόνες λέει Τι θα προηγηθεί. Ο ήλιος θα σκοτιστεί, θα σβήσει σαν κερί. Τα άστρα θα πέσουν σαν τα φύλλα του δέντρου στο σφοδρό άνεμο, τα βουνά θα λειώσουν σαν μολύβι, τα ποτάμια θα ξεραθούν. Και τότε θα φανεί σημείον μέγα, ο τίμιος σταυρός. «Όψονται εις ων εξεκέντησαν», ακούμε τη Μεγάλη Παρασκευή (Ίωάν. 19,37)· ότι θα δουν, λέει, το σημείον του Εσταυρωμένου. Άγγελοι και αρχάγγελοι θα συνοδεύουν, και τότε θα παρουσιαστεί ο Κριτής του κόσμου· όχι πλέον ως αδύναμο νήπιο, άλλα ως κυρίαρχος του σύμπαντος. «Ω! ποία ώρα τότε», αδελφοί μου! «Και συναχθήσεται έμπροσθεν αυτού πάντα τα έθνη» (Ματθ. 25,32). Άνθρωποι φτωχοί και άσημοι, επίσημοι και επίσημοι· βασιλείς, αυτοκράτορες και τύραννοι που σκόρπισαν τον τρόμο και το φόβο, αλλά και φτωχοί και απένταροι που δεν έχουν ψωμί να φάνε· ρακένδυτοι και ζητιάνοι, αλλά και πλούσιοι που διασκεδάζουν με πολυτέλεια και χλιδή· αγράμματοι που δε μπορούν να βάλουν την υπογραφή τους, αλλά και επιστήμονες, γυναίκες και άντρες· μικρά παιδιά, αλλά και ασπρομάλληδες γέροντες· Ανατολή και Δύση, Βορράς και Νότος, όλες οι γλώσσες και οι φυλές, από τον Αδάμ μέχρι τον τελευταίο θνητό, όλοι σαν τη θάλασσα με άπειρα κύματα, θα είμεθα ενώπιον του Κυρίου. Και ό Χριστός θα δικάσει· και θα πει στους μεν «Δεύτε οι ευλογημένοι του πατρός μου...», στους δε «Πορεύεσθε απ' εμού οι κατηραμένοι εις το πυρ το αιώνιον...»
 Όμως αδελφοί μου, το επίκεντρο του ενδιαφέροντός μας δε θα πρέπει να περιστραφεί στο πότε, αλλά στο πως θα προετοιμαστούμε κατάλληλα για τη στιγμή εκείνη. Στο πώς αντιμετωπίζω την κάθε στιγμή που ξετυλίγεται μπροστά μου και στην οποία με καλεί ο Θεός να πάρω θέση.
Ναι, να πάρω θέση σε έργα αγάπης που έχουν σχέση με το συνάνθρωπο που πάσχει και όχι απρόσωπα με την ανθρωπότητα. Με βάση το σημερινό Ευαγγέλιο ο καθένας μας θα κριθεί ανάλογα με τη στάση που θα πάρει απέναντι στα απλά, τα μικρά, τα καθημερινά, της διπλανής πόρτας, σήμερα ή και κάθε μέρα. Ο Κύριος δε θα μας κρίνει γιατί δε λύσαμε το πρόβλημα της πείνας στον κόσμο ή της φτώχειας και της στέγης. Ο Κύριος θα μας κρίνει γιατί αδιαφορήσαμε για τον συνάνθρωπο που βρέθηκε στα πόδια μας κι εμείς αρνηθήκαμε να τον βοηθήσουμε. Ναι, αδιαφορήσαμε. Κι αυτή η αδιαφορία μεταφέρθηκε στον ίδιο το Χριστό. Μας είπε σήμερα: «αφού δεν τα κάνατε αυτά για ένα από αυτούς, δηλαδή τον πεινασμένο, το διψασμένο, το γυμνό, τον άστεγο, το φυλακισμένο, τον άσημο αδελφό μου, δεν τα κάνατε ούτε για μένα».
Ο Χριστός βρίσκεται στο πρόσωπο του καθενός από τους συνανθρώπους μας που μας περιβάλλουν, ανεξάρτητα από χρώμα, θρησκεία η εθνική καταγωγή. Στο πρόσωπο και του πιο απλού και ταπεινού. Στο πρόσωπο του συνανθρώπου όπου δε βλέπω «την κόλασή μου», όπως έλεγε προς το τέλος του περασμένου αιώνα ο φιλόσοφος Σαρτρ, αλλά τον παράδεισο. Στο πρόσωπο και του πιο άσημου συνανθρώπου μου, που ανταμώνω το δρόμο και τον οποίο δυστυχώς με βιασύνη αντιπαρέρχομαι γιατί όπως λέω έχω τις δικές μου σκοτούρες. Άρα το κλειδί της πόρτας του παραδείσου και άρα της αιώνιας ζωής το κρατά ο καθένας από μας. Αρκεί να ξέρει να το χρησιμοποιήσει. Για να χρησιμοποιήσουμε σύγχρονο όρο, η κλειδαριά του παραδείσου ανοίγει μόνο με κωδικό. Και αυτός ο κωδικός λέγεται ΑΓΑΠΗ! Ναι, αγάπη χωρίς όρια. Αγάπη χωρίς υπολογισμούς. Αγάπη που ξέρει μόνο να δίνει και ξεχνά μόλις τα δώσει. Αγάπη που όσο μικρή κι ασήμαντη είναι για κείνον που τη χαρίζει άλλο τόσο σημαντική είναι για κείνον που τη δέχεται, ιδιαιτέρα δε για το Θεό που την καταγράφει στα θετικά του καθενός. Ο ίδιος ο Κύριος σήμερα τους χαρακτηρίζει «ευλογημένους» από τον Πατέρα του, σε αντίθεση με τους αρνητές της αγάπης τους οποίους χαρακτηρίζει «κατηραμένους», διευκρινίζοντας ότι ο τελευταίος χαρακτηρισμός οφείλεται στα έργα τους και όχι στο Θεό.
Αδελφοί μου, σε εποχές δύσκολες, όπως είναι και η εποχή μας και που οι άνθρωπο και οι λαοί κατασπαράσσονται από μίσος, είναι καιρός να προβληματιστούμε. Ο προβληματισμός δε αυτός δεν θα πρέπει να είναι αόριστος ή να απευθύνεται προς τους άλλους. Ο προβληματισμός θα πρέπει να ξεκινήσει από τον εαυτό μας. Η διόρθωση θα πρέπει να αφορά πρώτα τον εαυτό μας. Αν θέλουμε να φτιάξουμε ένα κόσμο καλύτερο, τότε ας ξεκινήσουμε από τον εαυτό μας. Αν ονειρευόμαστε ένα κόσμο αγγελικά πλασμένο, ας ξεκινήσουμε και πάλι από τον εαυτό μας. Αν αμελήσουμε, ή αρνηθούμε να το πράξουμε αυτό τότε το όνειρο όχι μόνο Θα μείνει ανεκπλήρωτο, αλλά την ώρα της κρίσης θα μετατραπεί και σε εφιάλτη. Αν θέλουμε ν' αποφύγουμε αυτόν τον εφιάλτη τότε ας κάνουμε το όνειρο πραγματικότητα μέσα από την «ενεργουμένη αγάπη» για να μπορέσουμε ν' ακούσουμε κι εμείς το: «δεύτε οι ευλογημένοι του Πατρός μου κληρονομήσατε την ητημασμένην υμίν βασιλείαν».


Παρασκευή, 10 Φεβρουαρίου 2017

ΑΣΩΤΟΣ ΚΑΙ ΤΕΛΩΝΗΣ


Αποτέλεσμα εικόνας για ΤΕΛΩΝΗΣΑδελφοί μου! Ο άνθρωπος που συναισθάνεται τις αμαρτίες του, έχει πολλές ελπίδες. Έχει την ελπίδα να βρει το δρόμο της μετάνοιας όπως έκαμε ο άσωτος και να ζητήσει το Θείον έλεος, όπως ο Τελώνης και να βρει τελικά τη σωτηρία. Όταν όμως ο άνθρωπος φτάσει στο σημείο να θεωρεί τον εαυτό του δίκαιο, ευσεβή και άγιο ή και να θεωρείται έτσι από τους άλλους, τότε είναι αδύνατον να μετανοήσει και να ζητήσει το έλεος του Θεού. Πώς είναι δυνατόν να αναζητήσουμε γιατρό σαν δεν πιστέψουμε ότι είμαστε άρρωστοι έστω κι αν βλέπουμε τον εαυτό μας να καταρρέει κάτω από το βάρος της αρρώστιας; Πώς είναι δυνατό να αναζητήσουμε τη μετάνοια σαν δεν συνειδητοποιήσουμε ότι είμαστε αμαρτωλοί; Και δεν είναι αδελφοί μου, πραγματική βλασφημία, δεν είναι ο φαρισαϊσμός στην πράξη αυτός ο ισχυρισμός; Ρωτά ο Ιώβ «τις γαρ καθαρός έσται από ρύπου»; και απαντά ο ίδιος με βεβαιότητα «αλλ' ουδείς, εάν και μια ημέρα ο βίος αυτού επί της γης» (ι δ' 4-5). Δηλαδή, ποιός άνθρωπος δεν είναι αμαρτωλός; Αλλά κανένας δεν είναι αναμάρτητος έστω κι αν ζήσει για μια μέρα μόνο στη γη. «Πολλά πταίομεν άπαντες» αδελφοί μου κατά τον αδελφόθεον Ιάκωβον (Ιακ. γ'2). Η συνειδητοποίηση της αμαρτωλότητας μας είναι η αρχή της μετάνοιας και της σωτηρίας μας. Διαφορετικά θα ήταν, κατά τον Ευαγγελιστή Ιωάννη, μεγάλη πλάνη να ισχυριστούμε ότι δεν έχουμε αμαρτίες. «Εάν είπωμεν ότι αμαρτίαν ουκ έχομεν, πλανώμεν και η αλήθεια ουκ έστιν εν ημίν» (Α' Ιωάνν. α'θ).


Αποτέλεσμα εικόνας για ΑΣΩΤΟΣΔυο  τύπους ανθρώπων μας βλέπουμε και πάλι σήμερα μπροστά μας, όπως και την περασμένη Κυριακή, αγαπητοί Χριστιανοί! Την Κυριακή που μας πέρασε, την πρώτη Κυριακή του Τριωδίου,  ο Τελώνης και ο Φαρισαίος· σήμερα οι δύο γιοι.  Δυο κατηγορίες ανθρώπων που μοιάζουν αφάνταστα μεταξύ τους. Κοινό τους γνώρισμα, η αμαρτωλότητα. Υπάρχει όμως και μια μεγάλη διαφορά. Η μεν αμαρτία του Τελώνη και του άσωτου είναι φανερή· η δε αμαρτία όμως του Φαρισαίου και του μεγαλύτερου γιου, θεωρείται είτε ανύπαρκτη είτε ακόμα και σαν αρετή. Και εδώ ακριβώς βρίσκεται ο μεγαλύτερος κίνδυνος. Το να νομίσει ο άνθρωπος ότι είναι τέλειος και αναμάρτητος και ότι μόνον οι άλλοι είναι αμαρτωλοί.

Αγαπητοί Χριστιανοί! Αμαρτωλός ο Τελώνης, φανερά αμαρτωλός και ο άσωτος. Αμαρτωλός όμως και ο Φαρισαίος όπως αμαρτωλός και ο μεγαλύτερος γιος της σημερινής παραβολής. Απαραίτητη για τούτο η μετάνοια όλων. Τι γίνεται όμως; Τελώνης και Άσωτος αισθάνονται την κατάσταση τους. Γνωρίζουν τη θέση τους. Αναγνωρίζουν ποιοι είναι. Και  των δυο μεγάλη  η αναξιότητα τους και αδιαμφισβήτητη, «βοώσα», η αμαρτία τους. Φαρισαίος όμως και μεγαλύτερος γιος, ζουν στο δικό τους κόσμο. Των τελείων τέλειοι. Καλλίτεροι και πιο πάνω από όλους Ακόμα και ο Θεός τους έχει υποχρέωση. Μα μέσα τους σιγοβράζει η εμπάθεια και η κακία, καταστάσεις που οδηγούν στη διαφθορά και την ψυχική διαστροφή.
Πολλές φορές πολλοί τελώνες, πολλοί άσωτοι και αμαρτωλοί, που είναι φανερά καταδικασμένοι στη συνείδηση των ανθρώπων, όταν μεσολαβήσει η μετάνοια, βρίσκουν τη σωτηρία και προηγούνται των ανθρώπων που είναι φαινομενικά «ευσεβείς» και «άγιοι». Μας τονίζει ο Κύριος «αμήν λέγω υμίν ότι οι τελώναι και αι πόρναι προάγουσιν υμάς εις την βασιλείαν του Θεού» (Ματθ. κα' 31). Αντίθετα άνθρωποι που παρουσιάζονται δήθεν με υγιείς αρχές, άνθρωποι ψευτοευσεβείς, άνθρωποι που ισχυρίζονται ότι είναι υγιή μέλη της Εκκλησίας, της οικογένειας ή της κοινωνίας αντιμετωπίζουν το ενδεχόμενο να μείνουν έξω από τη βασιλεία του Θεού αν δεν εγκαταλείψουν το νοσηρό εγωισμό, που τους κάνει να θεωρούν τους εαυτούς τους τέλειους και αναμάρτητους. Μήπως αυτή την ιδέα για τον εαυτό του δεν είχε ο Φαρισαίος; Μήπως το ίδιο δεν κάμνει σήμερα και ο μεγαλύτερος γιος της παραβολής; Άσωτο και αμαρτωλό θεωρεί το μικρότερο αδελφό του και δεν το θεωρεί άξιο να συγκριθεί μαζί του. «ο υιός σου» λέει στον πατέρα του για τον άσωτο. Δεν λέει ο αδελφός μου. Φοβάται ότι η «αγιότητα» που θεωρεί αποκλειστικό του προνόμιο θα λερωθεί ή θα μοιραστεί και δεν θάχει το προνόμιο να ξεχωρίζει από τους άλλους». Θεωρεί τον εαυτό του σαν τον άνθρωπο που υπάκουε σε όλες τις πατρικές εντολές και ότι ο πατέρας έπρεπε να νοιώθει υποχρεωμένος απέναντι στο μεγαλύτερο γιο του. Άκαμπτος και εγωιστής, που δε συγκινείται από την τραγική κατάσταση του μικρότερου αδελφού του αλλά και την ολοφάνερη μετάνοια και συντριβή του. Άκαμπτος και εγωιστής που δε συγκινείται από τα θερμά παρακάλια και που αγνοεί τα γεμάτα από αγάπη έργα και λόγια του πατέρα του. Αλήθεια πώς να μη χαρεί ο πονεμένος γονιός όταν βλέπει το παιδί του, που θεωρούσε νεκρό εξαιτίας της αμαρτίας, να ξαναζεί και να γυρίζει κοντά του; Αγάπη στο αμαρτωλό παιδί που μετανοιωμένο ξαναγύρισε. Αγάπη και στο μεγαλύτερο παιδί, έστω κι αν με λόγια κα έργα τον πληγώνει.
Αδελφοί μου! Ή θρησκεία του Ιησού μας έχει μεγαλείο, ή Εκκλησία είναι ύψος θαυμαστό. Εδώ μόνο ακούγεται το «Αγαπάτε αλλήλους», εδώ πραγματώνεται το «Έλθέτω ή βασιλεία σου», βασιλεία δικαιοσύνης, αγάπης, αδελφοσύνης, ειρήνης. Άλλα δεν ωφελεί να μείνουμε μόνο σ' αυτό το θαυμασμό. Πρέπει συγχρόνως να στρέψουμε την προσοχή και κάπου άλλου. Να εξετάσουμε τον εαυτό μας, να δούμε την αθλιότητα μας, ν' αναλογιστούμε σε ποια απόσταση από το μεγαλείο αυτό βρισκόμαστε εμείς, όπως έκανε ο άσωτος. Αν το κάνουμε αυτό, θα διαπιστώσουμε την τρομακτική αντίθεση. Κι έτσι μπορεί να γεννηθεί μέσα μας η ώθηση ν' αφήσουμε τα χαμηλά, να πάρουμε ταπεινωμένοι το δρόμο της επιστροφής, και βαδίζοντας συνεχώς προς την κορυφή να βρεθούμε τέλος στην πατρική οικία και να δεχθούμε όπως ο άσωτος τον εναγκαλισμό της σωτηρίας. Παράλληλα είναι απαραίτητη και η προς τα έσω στροφή μας. Παύσαμε να εξετάζουμε τον εαυτό μας, να βλέπουμε την αθλιότητα μας. Βλέπουμε μόνο τον άλλον. Συζητούμε μόνο για τον άλλον. Κρίνουμε, κατακρίνουμε και καταδικάζουμε μόνο τον άλλον. Η  δική μας αμαρτία δεν μας ανησυχεί. Πώρωση άνευ προηγούμενου επικρατεί στις συνειδήσεις. Για αυτό λίγοι βρίσκονται στην οδό της μετανοίας, μικρό - πολύ μικρό είναι το ποίμνιο του Ιησού.

Ναι αδελφοί μου, μεγάλη είναι η αγάπη και η συγνώμη του Θεού στον κάθε άνθρωπο. Αυτό είναι το μήνυμα της σημερινής παραβολής. Η αγάπη του Θεού που αποκαθιστά με «την στολήν την πρώτην» κάθε αμαρτωλό άνθρωπο που μετανοεί ειλικρινά και επιστρέφει κοντά του. Αγάπη που θυσιάζει «τον μόσχον τον σιτευτόν», αγάπη που θυσιάζει τον ίδιον τον Υιόν Του, το Χριστό, για τη σωτηρία των αμαρτωλών. Εμείς; Ας ξαναγυρίσουμε κοντά Του για να αισθανθούμε αυτή την αγάπη Του. Η δεύτερη Κυριακή του Τριωδίου μας το φωνάζει καθαρά. Οι μετανοιωμένοι άσωτοι θα γίνουν δεκτοί στη βασιλεία Του. Αντίθετα οι εγωιστές και φθονεροί θα μείνουν έξω από αυτή έστω κι αν δεν υπήρξαν άσωτοι κι ακόλαστοι.

Κυριακή, 5 Φεβρουαρίου 2017

ΚΑΙ ΠΑΛΙΝ ΜΕΤΑΝΟΙΑ



 Όταν έμαθαν οι πολυάριθμοι ασκητές στο βουνό του Μ. Αντωνίου πως ο αββάς  Σισώης ήταν στα τελευταία του, μαζεύτηκαν στη καλύβα του να πάρουν την ευχή του. Η εκτίμηση τους γι' αυτόν δεν είχε όρια. Τον έλεγαν "διαμάντι της ερήμου" και πολύ δίκαια. Όλη του η μακρόχρονη ζωή ήταν ένας αγώνας για την αγιότητα, που τώρα στο θάνατο του έλαμψε σ' όλη της την πληρότητα.
          Στη σεβάσμια μορφή του είχε χαραχθεί μια έκφραση ευτυχίας. Σαν ένιωσε γύρω του τους συνασκητές του, τους αδελφούς του ,τους συντρόφους του στον "καλόν αγώνα", που τώρα αυτός νικητής άγγιζε στο τέρμα του, τα χείλη του σάλεψαν, κάτι θέλησε να πει…. Όλοι δακρυσμένοι περίμεναν ν' ακούσουν τα τελευταία λόγια ενός μεγάλου αγίου ,να τα φυλάξουν σαν παρακαταθήκη ιερή.
          …Σε μια στιγμή το πρόσωπο του ετοιμοθάνατου έλαμψε καθώς ψιθύριζε κάποια λόγια. Τα χείλη του σάλευαν ακόμη, λες και κουβέντιαζε με όντα που μόνο εκείνος έβλεπε.     
          -Με ποιον συνομιλείς, πάτερ; ρώτησαν οι γεροντότεροι από τους συνασκητές του.
          -Οι άγιοι άγγελοι θέλουν να με πάρουν και τους παρακαλώ να με αφήσουν ακόμη να μετανοήσω, είπε με κόπο και δυο δάκρυα κύλησαν πίσω από τα πεσμένα βλέφαρα του.
          -Δεν έχεις ανάγκη από μετάνοια, μακάριε Σισώη! Εσύ μετανοούσες σ' όλη σου τη ζωή, του αποκρίθηκαν οι πατέρες θαυμάζοντας την ταπεινοφροσύνη του.
          -Δεν ξέρω, αδελφοί μου, αν έχω βάλει ακόμη αρχή .
          …Ήταν τα τελευταία του λόγια… (ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠ' ΤΟ ΓΕΡΟΝΤΙΚΟ).
          Καθώς ακούμε, αδελφοί μου την "Κυριακή του Τελώνου και του Φαρισαίου, να παιανίζεται, απ' άκρου σ΄ άκρο της γης, στην απανταχού Ορθοδοξία, ο παιάνας της μετανοίας, " Της μετανοίας άνοιξον μοι πύλας ζωοδότα…, ο νους μας  τρέχει στην καταπληκτική αυτή ιστορία που βρίσκεται στο Γεροντικό και φυσικά συναρπάζει τις διψασμένες ψυχές. Πράγματι ο κάθε καλοπροαίρετος μπορεί να συγκρίνει την μετάνοια του μεγάλου αυτού ασκητού, με την δική μας μετάνοια  και να την αντιπαραβάλει με την κατανυκτικότατη αυτή  Εκκλησιαστική περίοδο, που από σήμερα αρχίζει, και είναι η κατεξοχήν περίοδος μετανοίας, της Εκκλησίας μας.
          "Καιρός, λοιπόν, μετανοίας" και πάλιν, αδελφοί μου. Καιρός επιστροφής, καιρός αυτογνωσίας, καιρός ανανήψεως.
"Της μετανοίας άνοιξον μοι πύλας ζωοδότα
           ορθρίζει γάρ το πνεύμα μου προς ναόν τον άγιον σου,
           ναόν φέρων του πνεύματος όλον εσπιλωμένον
           αλλ' ως οικτίρμων κάθαρον ευσπλάχνω σου ελέει ".
          "Το πρόθυμο πνεύμα του πιστού ξαγρυπνά στο ναό του Θεού, φέροντας μαζί του, τον λερωμένο από την αμαρτία Ναό του σώματος και παρακαλεί να του ανοίξει ο Θεός τη θύρα της  μετανοίας. Στον άγιο Ναό του θεού έχουν θέση μόνο οι καθαροί ,αυτός είναι ακάθαρτος ,αλλά ελπίζει στο έλεος του Θεού και στην καθαρτική δύναμη της χάριτος του"    ( Ι .Φουντούλη ΛΟΓΙΚΗ ΛΑΤΡΕΙΑ ).
Εκεί ο ταλαίπωρος αμαρτωλός, αναμετρώντας "τα πλήθη των πεπραγμένων του δεινών τρέμει, γιατί επίκειται φοβερά η ημέρα της κρίσεως. Όμως γεμάτος θάρρος και ελπίζοντας στο έλεος του Θεού, σαν τον μετανοιωμένο Δαβίδ αναφωνεί μέσα απ' τα βάθη της καρδιάς του : "ελέησον με ο Θεός κατά το μέγα Σου έλεος".
          Και ενώ η Εκκλησία μας, ως φιλόστοργος μητέρα,  μας καλεί και πάλι να επανεξετάσουμε τον εαυτό μας  και να πάρουμε απόφαση επιστροφής στην περιοχή της χάριτος  από όπου αποσκιρτήσαμε. Ενώ μας δείχνει σε τι ύποπτα και καταστροφικά μονοπάτια μας οδηγεί η αποστασία  και το "ίδιον θέλημα". Ενώ εμείς συνεχίζουμε να κωφεύουμε  και να πορευόμαστε σε τοπία ομιχλώδη, παραμένοντας στα ίδια  χωρίς  καμιά διάθεση μετανοίας  και προσωπικής αλλαγής, δυο εικόνες αντιπαραβάλλονται σήμερα μπροστά μας.
Η πρώτη είναι του οσίου Σισώη. Άνθρωπος αγώνος, μετανοίας, προσευχής, αγιότητος. Διαμάντι της ερήμου. Παρ' όλα αυτά, παρά του ότι όλη του η ζωή ήτανε μια συνεχής μετάνοια ,όταν ήρθε η ώρα της κοιμήσεως του, ζητούσε ακόμα χρόνο για να μετανοήσει.
Στο αντίθετο άκρο μας οδηγεί  μια άλλη εικόνα. Η εικόνα της κοινωνίας μας, η ειδωλοποιημένη εικόνα του ανθρώπου που αυτοαποθεώθηκε, του ανθρώπου που έκανε τη ζωή του πύργο Βαβελικό και αποποιήθηκε κάθε ανάγκη, κάθε αδυναμία.
          Είναι ο άνθρωπος ο οποίος  περιορίζεται στα στενά όρια της βιολογικής του εμβέλειας, κλείνεται μυωπικά στο κέλυφος του εγωκεντρισμού του και  αδυνατεί να δει και να επικοινωνήσει με τον "άλλον". Είναι αυτός που απομακρύνθηκε από το Θεό, αφού έκανε Θεό τον εαυτό του, και πάντα προσβλέπει με ιδιοτέλεια και καχυποψία προς τον πλησίον. Είναι ο Φαρισαίος ο οποίος βλέπει όλους τους άλλους "σαν σκουλήκια" και χωρίς καμιά ενοχή, χωρίς αυτογνωσία, αισθάνεται αψεγάδιαστος και ακέραιος .
          Πώς λοιπόν να μετανοήσει ένας τέτοιος άνθρωπος; Πώς να χαμηλώσει λίγο τα ανάστημα του; Πώς να κλάψει; Πώς να χτυπήσει το στήθος και να πει, Θεέ μου συγχώρεσε με τον αμαρτωλό;         
          H περίοδος του Τριωδίου και κυρίως η   Μ. Τεσσαρακοστή, είναι η περίοδος όπου καλούμαστε λοιπόν για μια επανεξέταση και συνάμα επαναδιοργάσνωση του εαυτού μας. Είναι ο Εκκλησιαστικός χρόνος ο οποίος προσφέρεται για μια εντονότερη άσκηση του πιστού, αγωνιστού ανθρώπου, για να πορευθούμε προς την τελείωση και την κατά χάριν Θέωση. Είναι το στάδιον της αθλήσεως όπου μέσα από μια εσωτερική ανακαινιστική πορεία θα αναγνωρίσουμε την προσωπική πνευματική μας εξορία και  "εν μετανοία", με καινούρια μυαλά, καινούριες αποφάσεις, καινούριες επιθυμίες  και προοπτικές θα επιζητήσουμε την συνάντηση μας με τον Αναστημένο Χριστό .
          Ο Φαρισαίος  πρότυπο και ίνδαλμα της εγωκεντρικής κοινωνίας μας, είναι ο τύπος που μας οδηγεί σε άγνωστα και επικίνδυνα μονοπάτια, χτίζει απόρθητα φρούρια γύρω μας ώστε να μην υπάρχει δυνατότητα επικοινωνίας με τον πλησίον μας και ελάχιστο αδελφό μας, μας στερεί τη χαρά της Βασιλείας.
          Ο Ζακχαίος, ο Τελώνης, ο Άσωτος, είναι η απτή - η χειροπιαστή - η προσωποποιημένη μετάνοια. Είναι αυτοί οι οποίοι δεν εξάντλησαν την μετάνοια τους σε κάποιες αντικειμενικές βελτιώσεις συμπεριφοράς, ή σε τύπους και σχήματα εξωτερικά αλλά προχώρησαν σε μια βαθύτερη και καθολική αλλαγή της ζωής τους.
Δεν αρκέστηκαν σε μια προσωρινή συντριβή έστω και λύπη από τη συναίσθηση της αμαρτωλότητας τους ,αλλά φρόντισαν για μια μόνιμη πνευματική κατάσταση ,και σταθερή πορεία προς το Θεό, συνεχή διάθεση για ανόρθωση, θεραπεία και ανάνηψη, για πνευματικό αγώνα        Αυτό είναι μετάνοια. Αυτό είναι αλλαγή νου, νοοτροπίας, στάσης ζωής .
          Μετάνοια λοιπόν είναι : "Το ξαναγύρισμα της αγάπης μας στο Θεό και τους ανθρώπους. Η συναίσθηση της δουλείας μας και η αλλαγή της πορείας μας προς την ελευθερία. Η βεβαιότητα της χρεοκοπίας της νοθευμένης λογικής μας και το μπάσιμο μας στο υπέρλογο, στην αποκάλυψη της αλήθειας, που βρίσκεται πέρα από τα φαινόμενα. (π.Τιμόθεος Κιλίφης  -ΣΤΟΧΑΣΜΟΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΜΒΩΝΑ  σελ.21).
          Μετάνοια είναι η σωτήριος συνάντηση του ανθρώπου με το Θεό. Είναι η γιατρειά της ψυχής  και η απόθεση του ρύπου. Είναι ίαση και υγεία. Είναι η θέα του λυτρωτικού φωτός που καθαρίζει και αγιάζει, είναι ο εκ βάθους αναστεναγμός και η γοερά κραυγή της καιομένης από Θείο πόθο ψυχής "ο Θεός ιλάσθητί μοι τω αμαρτωλώ".
          "Η Μετάνοια είναι χάρις και χαρά. Η μετάνοια είναι ζωή και σωτηρία. Αντίθετα η αμετανοησία είναι θάνατος και καταστροφή. Όποιος δεν μετανοεί δεν καταλαβαίνει το λάθος του και την αμαρτία του, δεν ζητάει το έλεος του Θεού και δεν έχει συγχώρεση από το Θεό. Γιατί ο Θεός χαρίζει το έλεος Του και συγχωρεί εκείνους που αισθάνονται τα λάθη τους και ζητούν το Θείον έλεος. Εκείνους δηλ. που μετανοούν. Μετάνοια θα πει να λυπηθείς, να κλάψεις, να ζητήσεις έλεος και συγχώρεση για το φταίξιμο σου, να δώσεις λόγο πως δεν θα ξανακάμεις το ίδιο και να βάλεις τα δυνατά σου να μην το ξανακάμεις. Όλα αυτά είναι που κάνουν τον άνθρωπο καινούριο. Όλα αυτά τον ανεβάζουν, όλα αυτά είναι η μετάνοια ,η μετάνοια είναι πρόοδος, προκοπή ζωή και σωτηρία". (π. Μακάριος Φιλοθέου . ΕΦΗΜΕΡΙΟΣ  Φεβρουάριος 2000 )

"Πρέπει να έχει κανείς πολύ Χάρη για να καταλάβει ότι είναι αμαρτωλός .Στον σαρκικό άνθρωπο η μετάνοια δεν είναι εύκολη. Άρα, αυτός που ζει μέσα στην ατμόσφαιρα της  δείχνει ότι διαποτίζεται από την άκτιστη ενέργεια της Θείας Χάριτος. Γι' αυτό πολύ Πατέρες τονίζουν ότι η βίωση της μετανοίας είναι το πρώτο στάδιο της θεωρίας του Θεού .Και όσο η φωτιά της μετανοίας κατακαίει τη ψυχή και τις αμαρτίες, τόσο αυτή, η φωτιά μετατρέπεται σε άκτιστο Φως.
          Επομένως η μετάνοια δεν είναι ανθρώπινης προελεύσεως, αλλά αποτελεί δώρο που προσφέρεται από τον ουρανό …" (Μητροπ. Ναυπάκτου Ιερόθεος-ΟΣΟΙ ΠΙΣΤΟΙ  Σελ.360).
          Ο Άγ. Ιωάννης της Κροστάνδης σημειώνει: "Τι θα κάναμε εάν δεν μας ενίσχυε προκαταβολικά η Χάρις του Θεού; Σε ποιο κατάντημα θα φτάναμε ,εάν δεν μας αγκάλιαζε ξαφνικά χωρίς να το περιμένουμε μετά από την αμαρτία και δεν μας προετοίμαζε για μετάνοια και για δάκρυα;… Σπάνια πολύ σπάνια θα μπορούσε κανείς να απαλλαγεί από το ζυγό της αμαρτίας".
          Αδελφοί μου!
          Ο άνθρωπος είτε το θέλουμε είτε όχι βρίσκεται σε μια συνεχή πορεία. Άλλοτε είναι ανοδική, άλλοτε καθοδική. Άλλοτε ανεβαίνει για να συναντηθεί με το Θεό, άλλοτε απομακρύνεται από Αυτόν και δρέπει τα αποκαΐδια και τα ερείπια της αποστασίας του. Το Τριώδιο είναι η αγία, η πνευματική, η κατανυκτική, η ασκητική, η αθλητική περίοδος της Εκκλησίας μας που μας βοηθάει να πορευθούμε σωστά και να συναντηθούμε με τον Αναστημένο Xριστό. Ανοίγει την ερμητικά κλειστή, πόρτα της ψυχής μας ώστε να εισχωρήσει μέσα η Χάρις του Θεού, για να αγωνιστούμε σωστά, να επιφέρουμε μια ολοκληρωτική αλλαγή στη ζωή μας, να μετανοήσουμε, για να φθάσουμε στην κατά χάριν ένωση μας με τον Χριστό .
          Ας ακούσουμε, κλείνοντας, τον Άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά: "Αφού είναι κοντά μας η Βασιλεία των ουρανών, με την συγκατάβαση του Θεού Λόγου προς εμάς, ας μην απομακρυνθούμε εμείς από Αυτόν ζώντες αμετανόητοι. Ας αποφύγουμε μάλλον την αθλιότητα εκείνων που ζουν στο σκοτάδι κάτω από τη σκιά του θανάτου. Ας αποκτήσουμε τα έργα της μετανοίας, δηλ. φρόνημα ταπεινό, κατάνυξη και πνευματικό πένθος, καρδιά γεμάτη πραότητα, ώστε να υπομένει τα δεινά, να ευχαριστείται με τους διωγμούς, για χάρη της αλήθειας  και της  δικαιοσύνης, με τις ζημιές, τις ύβρεις, τις συκοφαντίες και τας παθήματα". ( ΦΙΛΟΚΑΛΙΑ των Ιερών Νηπτικών   Το Περιβόλι της Παναγιάς τομ. Δ'. σελ.315 ).

Σάββατο, 28 Ιανουαρίου 2017

ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΧΑΝΑΝΑΙΑΣ



Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΣΑΝ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ

Αδελφοί, ἐσεῖς εἶστε ναὸς τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ, ὅπως ἴδιος εἶπε· Θὰ κατοικήσω ἀνάμεσά τους καὶ θὰ πορεύομαι μαζί τους. Θὰ εἶμαι Θεός τους, κι αὐτοὶ θὰ εἶναι λαός μου. Γι’ αὐτὸ λέει ὁ Κύριος· Φύγετε μακριὰ ἀπ’ αὐτοὺς καὶ ξεχωρίστε. Μὴν ἀγγίζετε ἀκάθαρτο πράγμα, κι ἐγὼ θὰ σᾶς δεχτῶ. Θὰ εἶμαι γιὰ σᾶς ὁ Πατέρας, κι ἐσεῖς θὰ εἶστε γιοὶ καὶ θυγατέρες μου, λέει ἀκόμα ὁ παντοκράτορας Κύριος. ᾿Αφοῦ λοιπόν, ἀγαπητοί μου, ἔχουμε αὐτὲς τὶς ὑποσχέσεις, ἂς καθαρίσουμε τοὺς ἑαυτούς μας ἀπὸ καθετὶ ποὺ μολύνει τὸ σῶμα καὶ τὴν ψυχή. ῍Ας ζήσουμε μιὰ ἅγια ζωὴ μὲ φόβο Θεοῦ.

Εδώ βρίσκεται το θειο γνώρισμα της ανθρώπινης ύπαρξης: ότι ο Θεός την γεμίζει, ότι ο Θεός γίνεται το περιεχόμενο της, ότι ο Θεός ζει σ’ αυτήν σαν σε δικό του ναό, οίκο του, σώμα του. Η ανθρώπινη φύση έχει εκπληρώσει αυτό το γνώρισμα στην τελειότητά του στο πρόσωπο του Θεανθρώπου Χριστού. Στο πρόσωπα του Χριστού ο άνθρωπος είναι εξολοκλήρου πλήρης Θεού και είναι στ’ αλήθεια ναός Θεού, στον οποίο «κατοικεί παν το πλήρωμα της Θεότητος σωματικώς» (Κολ. β’ 9).
Αυτός είναι ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός. Και οι χριστιανοί είναι χριστιανοί διότι είναι όπως είναι αυτός: είναι δηλαδή κι αυτοί ναός του Θεού όπου ζει το Πνεύμα του Θεού, δηλαδή το Άγιο Πνεύμα
Με ποιό τρόπο ζει κάποιος μέσα στο ναό του Θεού; Με τη θεία λατρεία με την προσευχή. Αυτή είναι η πιο φυσική σχέση του ανθρώπου με το Θεό, του πλάσματος με τον Πλάστη, Σωτήρα και Προπονητή, από τον οποίο, στον οποίο και διά του οποίου υπάρχουν τα πάντα.
Αυτός που βρίσκεται στο ναό ζει με την προσευχή. Και η προσευχή φέρνει πάντα μαζί της κι όλες τις ευαγγελικές αρετές και ζει μέσω αυτών. Η προσευχή ζει μέσω της πίστης και της αγάπης, της ελπίδας και της υπομονής, της ταπεινότητας και της πραότητας, της καλοσύνης και του ελέους, της αγρυπνίας και της νηστείας και μέσω των άλλων αρετών που υπάρχουν. Διότι κάθε αρετή τελειοποιείται μέσω της προσευχής και μόνο διά της προσευχής η κάθε αρετή φτάνει στην τελειότητά της και την διατηρεί. Ουσιαστικά η αγάπη, η ελπίδα, η νηστεία, η ταπείνωση, το έλεος και κάθε αρετή που κάνει το χριστιανό πραγματικό χριστιανό προέρχεται από την προσευχή.
Επειδή ο χριστιανός είναι ναός του Θεού στον οποίο κατοικεί το Πνεύμα του Θεού (Α’ Κορ. ς’ 19), η ζωή του δεν είναι τίποτε άλλο από μια συνεχής θεία λατρεία. Κάθε σκέψη του χριστιανού, κάθε του αίσθηση, κάθε του πράξη μετέχει στη θεία λατρεία που αδιάκοπα επιτελείται στο θρόνο της καρδιάς του.
Ο  ναός του Θεού είναι πλήρης από αγγέλους του Θεού, από Αγίους του Θεού, από τις άγιες εικόνες τους. Μπορεί κανείς πραγματικά να ζει με όλα αυτά με κάποιο άλλο τρόπο ζωής, παρά με ένα τρόπο άγιο, ευαγγελικό, που έχει σαν επίκεντρο την προσευχή;
Ο χριστιανός είναι ναός του Θεού αν η ψυχή του είναι ζωντανό εικονοστάσι, με Άγιο δίπλα στον Άγιο, με υπηρέτη του Θεού πλάι στον υπηρέτη του Θεού, με δίκαιο πλάι στο δίκαιο. Κι αν οι σκέψεις, οι αισθήσεις, οι πράξεις του είναι αναρίθμητα καντήλια που καίνε μπροστά τους. Κι αν οι ευαγγελικές του αρετές είναι χρυσά θυμιατήρια από τα οποία η ευωδία της μυρωμένης ευώδους ευαγγελικής διάθεσης αναδίνει ειρηνικά και ασταμάτητα
Ο ναός του Θεού παραμένει ναός όσο καιρό παραμένει «οίκος προσευχής» (Ησ. νς’ 7), όσο η λατρεία του Θεού, η θεία λατρεία, λαμβάνει χώρα σ’ αυτόν. Μόλις αυτή σταματήσει μετατρέπεται σε «σπήλαιον ληστών». Τότε πονηροί λογισμοί, απωθητικά αισθήματα και πράξεις διαβολικές κατοικούν σαν ληστές μέσα του. Και λεηλατούν και σκοτώνουν ό,τι ιερό και όσιο υπάρχει μέσα στον άνθρωπο. Και τελικά ο άνθρωπος μετατρέπεται ολοκληρωτικά σε «σπήλαιον ληστών». Ο ναός του Θεού καταστρέφεται, τα καντήλια θρυμματίζονται, τα θυμιατήρια σπάζουν!
Κι όμως, ο άνθρωπος πρωταρχικά πλάστηκε από το Θεό σαν ναός του Θεού· μια θεόμορφη ψυχή τοποθετήθηκε στο σώμα του ώστε ολόκληρη η ζωή του να υπηρετεί το Θεό, με μια λαχτάρα να προσεύχεται στο Θεό. Κοντά σ’ αυτά σαν τόπος κατοικίας του δόθηκε ο παράδεισος, ένας κόσμος που ο ίδιος από μόνος του αποτελούσε ένα μεγαλειώδη ναό του Θεού.
Αλλά μόλις ο άνθρωπος αγκάλιασε την αμαρτία και την έβαλε μέσα του και μέσα στον κόσμο που ήταν γύρω του, η λατρεία του Θεού σταμάτησε κι άρχισε η λατρεία του διαβόλου. Κι ο άνθρωπος, αυτός ο θαυμαστός ναός του Θεού, μεταβλήθηκε σε «σπήλαιον ληστών». Έτσι ήταν ο κόσμος γύρω του. Και σαν τον ληστή ο διάβολος άρχισε να ξεθυμαίνει και να λυσσομανά πάνω στους ανθρώπους με τις αμαρτίες, τα εγωιστικά πάθη και το θάνατο.
Όμως ο Κύριος που αγαπά την ανθρωπότητα έγινε άνθρωπος με στόχο να μεταμορφώσει τον άνθρωπο και να τον κάνει ναό του Θεού για μια ακόμη φορά. Και όντως στο πρόσωπο του Θεανθρώπου Χριστού, ο άνθρωπος εμφανίστηκε σαν ο τέλειος και πανάγιος ναός του Θεού. Το σώμα του Θεανθρώπου ήταν στ’ αλήθεια ναός του Θεού στον οποίο ο Θεός κατοικούσε και συνεχώς υπηρετείτο και λατρευόταν. Και μόνο στον Θεάνθρωπο Χριστό εμείς οι άνθρωποι για πρώτη φορά είδαμε καθαρά ποιός είναι ο αληθινός  άνθρωπος -σαν ναός του Θεού και ποιά είναι η αληθινή ζωή του ανθρώπου- η ζωή σαν μια αδιάκοπη λατρεία του Θεού.
Από τότε η Εκκλησία του Χριστού δεν είναι τίποτε άλλο παρά το Θεανθρώπινο σώμα του, ο ζωντανός ναός του Θεού, όπου κάθε τι το ανθρώπινο έχει ζωή επειδή υπηρετεί και λατρεύει αδιάκοπα το Θεό. Και το Πνεύμα του Θεού, το Πνεύμα το Άγιο. ζει σαν ψυχή στο θεανθρώπινο σώμα της Εκκλησίας από την ημέρα της αγίας Πεντηκοστής. Από τότε κάθε άνθρωπος έχει τη δυνατότητα, με τη χάρη του Θεού, να γίνει «ναός Θεού», αν γίνει μέλος του θεανθρώπινου σώματος της Εκκλησίας του Χριστού. Αν γίνει μέλος, τότε το Πνεύμα το Άγιο κατοικεί σ’ αυτόν. Και μαζί με το Άγιο Πνεύμα ο Πατέρας και ο Υιός, η Αγία και αδιαίρετη Τριάδα!
Κατ’ αυτόν τον τρόπο ο χριστιανός γίνεται ναός της Παναγίας Τριάδας, στον οποίο η θεία λατρεία του τριλαμπούς Θεού και Κυρίου επιτελείται αδιάκοπα. Αυτό αρχίζει με το άγιο Βάπτισμα. Το Άγιο Πνεύμα εγκαθίσταται στο βαπτισμένο χριστιανό και κατοικεί σ’ αυτόν μαζί με τον Πατέρα και τον Υιό. Κατ’ αυτόν τον τρόπο η ζωή του αληθινού χριστιανού είναι αιώνια θεία λατρεία, υπηρεσία του ενός εν Τριάδι Θεού διά του Αγίου Πνεύματος.
Ο πνευματοφόρος Απόστολος (ο Παύλος) γράφει στους Κορινθίους: «ουκ οϊδατε ότι το σώμα υμών ναός του εν υμίν Αγίου Πνεύματος εστίν, ου έχετε από Θεού: …υμείς γαρ ναός Θεού έστε ζώντος» (Α’ Κορ. ς’ 19. Β’ Κορ. ς’ 16).
(Αγ. Ιουστίνου Πόποβιτς)